‌‌ اگر اين امور مشترك بين ماديات و غير ماديات را «بما هى هى» درنظر بگيريم احتياجى به ماده ندارند و گرنه نبايد در غير ماديات يافت شوند. پس همينكه در غير ماديات هم تحقق دارند روشن مى‌سازد كه اين امور تعلق وجودى به ماده ندارند.

‌‌ بنابراين بحث از چنين امورى در واقع بحث از امر غير متعلق به ماده است و به عبارتى بحث از امر مفارق است. اتفاقاً بخش زيادى از مسائل فلسفه را بحث از همين امور به خود اختصاص داده است.

‌‌ شيخ مى‌گويد: اين سه قسم ـ كه تا حال ذكر شد ـ همگى [١] در «غير مادى» بودن اشتراك دارند يعنى هر سه قسم، امورى هستند كه وجودشان را از ماده نگرفته‌اند و استفاده نكرده‌اند.

‌‌ قسم چهارم از امور مورد بحث در فلسفه، مشكل آفرين هستند چون فقط در ماديات تحقق دارند. اينجاست كه بايد بيشترين تلاش صورت پذيرد تا بنحوى بحث از اين امور را در فلسفه توجيه كنيم.

و بعضُها أمورٌ مادّيّةٌ، كالحركةِ والسُّكونِ ولكن ليسَ المبحوثُ عنه فى هذَا العلمِ حالَها فى المادّةِ، بل نحوُ الوجودِ الّذى لها. فإِذا أُخذَ هذاالقسمُ مع الأَقسامِ الأُخرى إشتركتْ فى أنَّ نحوَ البحثِ عنها هو من جهةِ معنىً غيرِ قائمِ الوجود بالمادّةِ.

«و قسمى [از امور مورد بحث در فلسفه] امور مادى‌اند مثل حركت و سكون ولى آنچه در اين علم مورد بحث قرارمى‌گيرد حالِ اين امور در ماده نيست بلكه نحوه وجود آنها مورد بحث فلسفه است. پس اين قسم را با

[١] «ايضاً» در كلام شيخ اشاره به اين است كه اين سه قسم نيز همانند وجودبما هو وجود و عوارض و مبادى‌اش بى‌تعلّق به ماده هستند. [نراقى، شرح الهيات، ص ١١٦] ‌‌