شرح الهيات شفاء - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٣٤ - بررسى بعضى از خصوصيات واجب

‌‌ امّا دليل شيخ بر اين ادّعايش چيست؟

دليل بطلان قول به اولويت

‌‌ شيخ بر ادعاى خويش چنين استدلال ميكند: اگر فرض كرديم كه ممكن الوجودى موجود است و علتش هم محقّق است امّا علت، معلول خويش را به سرحدّ وجوب نرسانده است پس لازمه‌اش اين است كه اين معلول، با اينكه علت در كنارش موجود است، عدم برايش امكان دارد. اگر عدم براى شىءاى امكان دارد ولى آن شىء موجود شده جاى اين سؤال هست كه چگونه و چرا موجود شده است؟

‌‌ ناچار خواهيد گفت: امر سوّمى باعث شده كه اين شىء ممكن، تخصص وجود پيدا كند پس علت جديدى را فرض مى‌گيريد. حال سراغ اين علت جديد مى‌رويم و مى‌پرسيم: آيا اين علتْ معلول را به سر حدّ ضرورت و وجوب رسانده يا نه؟ اگر رسانده كه مطلوب حاصل است. اگر نرسانده پس شىء ممكن معلول هنوز به حالت امكانى‌اش باقى است و بنابراين عدم برايش ممكن است. باز اين سؤال مطرح مى‌شود كه با وجود امكان عدم براى اين شىء، چرا موجود شده و تخصص وجوديافته است؟