ترجمه عيون أخبار الرضا شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ مستفيد، حميد رضا - الصفحة ٢٣٤ - باب ٣٤ عللى كه فضل بن شاذان ذكر كرده است

بدان راغبترند، و اگر كسانى هم از شنيدن خطبه صرف نظر كنند و بروند بيشتر مردم باقى ميمانند، و آن زياد و مكرّر در هر ماه نيست تا اينكه ملال آور باشد و خسته شوند و آن را بى‌اهميّت دانند و اعتنا نكنند.

مؤلّف كتاب (شيخ صدوق- رحمه اللَّه-) گويد: اين خبر اين چنين است (يعنى خطبه‌هاى جمعه را پيش از نماز گفته است) و لكن خطبه‌ها، هم در نماز عيدين و هم در نماز جمعه بعد از نماز است، زيرا آن بمنزله دو ركعت آخر است، و اوّلين كسى كه خطبه نماز جمعه را قبل از نماز خواند عثمان بن عفّان بود، و بواسطه كارهاى نادرستى كه انجام داد، مردم از او متنفّر شده و براى شنيدن خطبه باقى نمى‌ماندند، و بمجرّدى كه نماز پايان مى‌يافت متفرّق و پراكنده مى‌شدند، و با خود ميگفتند: موعظه او چه فائده دارد، او هر چه خواست كرد، و رعايت فرمان خدا را ننمود. عثمان ناچار به جلو انداختن خطبه‌ها شد، تا (لا اقل) مردم براى انتظار نماز (هم كه شده) باقى بمانند و متفرّق نگردند.

مترجم كتاب گويد: «بايد دانست كه براى مؤلّف در اينجا سهوى در اين موضوع رخ داده است، و عثمان خطبه‌هاى نماز عيد را پيش انداخت، و روايت فريقين چه عامّه و چه خاصّه جملگى دلالت دارد بر اينكه خطبه‌هاى نماز جمعه قبل از نماز است، و خطبه‌هاى عيدين بعد از صلاة، و ظاهرا اشتباه از جهت خبرى باشد كه مؤلّف از امام صادق ٧ نقل مى‌كند كه فرمود:

«أوّل من قدّم الخطبة على الصّلاة يوم الجمعة عثمان لأنّه كان اذا صلّى لم يقف النّاس على‌