ترجمه عيون أخبار الرضا شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ مستفيد، حميد رضا - الصفحة ٣٢٧ - باب ٤٠ در سبب پذيرش ولايتعهدى مأمون از سوى حضرت رضا

بدان انجام شد.

مترجم گويد: «سبط ابن جوزىّ در تذكره نقل كرده است كه علماء تاريخ نوشته‌اند كه چون مأمون حضرت را بولايتعهدى نصب كرد بنى عبّاس بر وى خشم گرفتند و در بغداد مجمعى تشكيل داده او را از خلافت خلع و ابراهيم بن مهدىّ را بجاى او نصب كردند از اين رو اين كلام را حضرت بمأمون گفت».

١٥- باز بيهقىّ از صولىّ از محمّد بن يزيد روايت كرد كه ابن ابى عبدون از پدرش نقل كرده گفت: چون مأمون با علىّ بن موسى ولايتعهدى را پيمان بست او را در جانب خود نشانيد و عبّاس خطيب (كه ظاهرا پسر مأمون است) برخاسته (و با حضرت بيعت نمود) و خطبه‌اى خواند و بسيار نيكو سخن گفت، و در آخر اين بيت را سرود:

خطاب به مأمون كرده گفت:

مردم نياز بخورشيد و ماه هر دو دارند، اينك تو خورشيد و اين (علىّ بن موسى) ماه هستيد.

مترجم گويد: «بايد در نظر داشت كه لفظ شمس مؤنّث است، و لفظ قمر مذكّر، و در اين شعر بسيار بجا استعمال شده است».