ترجمه عيون أخبار الرضا شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ مستفيد، حميد رضا - الصفحة ١٠٣ - باب(٣١) آنچه از حضرت رضا

٦ به بنى هاشم فرمود: شما پس از من مستضعف خواهيد شد.

شرح: «مستضعف در اينجا مراد كسى است كه حقّش را به ستم برگيرند و او را از آن محروم گردانند».

٢٤٥- و جعابىّ بهمين اسناد از امير مؤمنان ٧ روايت كرده كه رسول خدا ٦ فرمود: بهترين ثروت انسان و ذخيره‌هايش صدقه است.

٢٤٦- و جعابىّ بهمين اسناد روايت كرده كه رسول خدا ٦ فرمود:

زكات انواع اسب‌ها و بردگان را بر شما بخشودم.

شرح: «مفهوم بخشيدن اينست كه حضرت مى‌توانسته نبخشد و بنا بر اخذ زكات بوده، امّا حضرتش به مصلحتى آن را بخشيده است، و بايد توجّه داشت كه بر طبق آيه شريفه‌ خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً بر ولىّ امر است كه بر آنچه مال محسوب مى‌شود زكاتى معيّن كند و آن را بستاند و در مواردى كه قرآن كريم معيّن نموده به مصرف رساند، و سياق آيه و شأن نزولش راهنمائى مى‌كند كه مراد از اموال آن مالى است كه تراكم ايجاد مى‌كند و به فرموده قرآن: «دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِياءِ» مى‌شود، و اين پيشواى مسلمين است كه بايد در هر زمانى بر حسب اوضاع و شرايط اموالى را كه موجب تراكم ثروت مى‌شود مشخّص سازد، و نصاب لازم زكات را در آنها تعيين نمايد.

در زمان رسول خدا ٦ اموالى كه موجب تراكم ثروت و در نتيجه ناهماهنگى نظام اقتصادى جامعه مى‌شد منحصر در نه چيز- غلّات اربعه (گندم و جو و مويز و خرما) و انعام ثلاثه (شتر و گاو و گوسفند) و درهم و دينار (همان نقره و طلا)- بود، بنا بر اين زكات اسب‌ها و بردگان مورد عفو