قواعد کلی فلسفی در فلسفه اسلامی - ابراهيمي ديناني، غلام حسين - الصفحة ١ - مقدمه
مقدمه
قدما براى هريك از علوم مدونه سه عنصر اساسى ذكر كردهاند كه به ترتيب عبارتند از:
١. موضوع
٢. مسائل
٣. مبادى
پژوهش دربارۀ عوارض ذاتى موضوع، مسائل علم را تشكيل مىدهد. بنابراين، رابطۀ ميان موضوع و مسائل، كه پيوسته دو جزء اصلى هريك از علوم شمرده مىشود، به روشنى آشكار مىگردد.
در مورد مبادى، سخن بسيار گفته شده و بيشتر محققان آن را به دو قسم تصورى و تصديقى تقسيم كردهاند.
مبادى تصوريه عبارتند از حدودى كه براى شناخت موضوع يا اجزاء و جزئيات آن به كار مىرود. حدود اعراض ذاتى در موضوع نيز از اقسام مبادى تصوريه به شمار آمده است.
مبادى تصديقيه را به سه قسم تقسيم كردهاند كه به ترتيب عبارتند از:
١. علوم متعارفه
٢. اصول موضوعه
٣. مصادرات
وجه تقسيم مبادى تصديقيه به اقسام سهگانه اين است كه در هريك از علوم، كه به وسيلۀ بشر تنظيم و تدوين يافته، يك سلسله قضايا وجود دارد كه پيوسته زيربناى مسائل آن علم قرار مىگيرد. اين قضايا همواره يا بيّن بالذاتاند يا غير بيّن بالذات. اگر بيّن بالذات باشند، علوم متعارفه ناميده مىشوند، ولى اگر بيّن بالذات نباشند، از دو قسم