قواعد کلی فلسفی در فلسفه اسلامی - ابراهيمي ديناني، غلام حسين - الصفحة ٥٥ - منكرين قاعده
مىآيد كه اگر محل نزاع براى طرفين مخامصه درست روشن شود، هيچگونه اختلافى در ميان نيست و اين همه بحث و جدال به اين علت است كه تحرير محل نزاع ننموده و بين مفهوم وجود و مصداق آن تفاوت قائل نشدهاند.
حاج ملا هادى سبزوارى با اين بيت ميان دو گروه متخاصم سازش برقرار كرده و گفته است:
مفهومه من اعرف الاشياء و كنهه فى غاية الخفاء ١
مصراع اول بيت، نمايشگر نظريۀ طرفداران بداهت وجود، و مصراع دوم بيت نمايشگر انديشه كسانى است كه بداهت وجود را انكار كرده و تصور آن را در ذهن ممتنع مىدانند و اين از آن جهت است كه حقيقت وجود عين منشأيت آثار است؛ در حالى كه آنچه در ذهن است، آثار خارجى بر آن مترتب نيست. بهاينترتيب معلوم مىشود كه آنچه طرفداران بداهت وجود ادعا مىكنند، مورد انكار مخالفين نيست و آنچه مخالفين انكار مىكنند، طرفداران بداهت وجود به آن اعتراف دارند.
[١] شرح منظومه. قسمت فلسفه. ص ٩.