قواعد کلی فلسفی در فلسفه اسلامی - ابراهيمي ديناني، غلام حسين - الصفحة ٧٦ - اقامۀ برهان بر امتناع امكان بالغير
اصطلاحى، كه عبارت از لزوم بين شيئين است، تفسير كردهاند.
برهان ديگر: كسانى كه در باب معناى امكان، راه ديگرى پيش گرفتهاند و امكان ذاتى را از لوازم ماهيات به معناى اصطلاحى، يعنى لزوم بين شيئين، دانستهاند-چنانكه شرح عقيده و تفصيل سخن آنان گذشت-برهان «امتناع امكان بالغير» را به سبك ديگرى تقرير كرده و گفتهاند: هرگاه ماهيتى كه داراى امكان ذاتى است، امكان بالغير را نيز دارا باشد، لازم مىآيد كه يا دو علّت مستقل بر معلول واحد توارد كنند، و يا شىء از واجب بالذّات بودن به ممكن بالذّات بودن انقلاب پيدا كند؛ زيرا اگر ماهيت در حدّ ذات خويش مقتضى امكان است و از ناحيۀ غير نيز اقتضاى امكان پيدا مىكند، اشكال اوّل يعنى توارد دو علّت مستقل بر معلول واحد، لازم مىآيد. و اگر در حدّ ذات خويش مقتضى وجوب يا امتناع است و در عين حال از ناحيۀ غير اقتضاى امكان مىيابد، اشكال دوم، يعنى انقلاب ذاتى از وجوب و امتناع به امكان ذاتى، لازم مىآيد ١.
[١] همان. ص ١٦٥.