تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٨٣ - منتخباتى از كتاب ( جنگ و صلح ) شاه كار تولستوى

بالاتر نباشيم به هيچ وجه پائين نيستيم و به ما حكم مى كند كه به اين سؤال ، چنان كه در بالا اشاره شده جواب بدهيم . تمام تحقيقات تاريخى نيز دلايل بىشمارى را بر تأييد مدعاى ما نشان مى دهد . » [١] » در پيكار بارادينو ، ناپلئون به جانب هيچ كس تير اندازى نكرد و هيچ كس را نكشت . تمام اين كارها را سربازان انجام دادند . بنا بر اين ناپلئون نبوده كه قربانيان اين پيكار را مقتول ساخته است .
سربازان ارتش فرانسه نه به دستور ناپلئون بلكه به ميل شخصى خود براى كشتن سربازان روس پيش مى رفتند ، تمام ارتش يعنى فرانسويان و آلمانىها و لهستانىها با شكم گرسنه و لباس مندرس و خسته و فرسوده از رنج راه پيمايى به محض مشاهدهء قشونى كه راه آنان را به سوى مسكو سد كرده بود ، احساس مى كردند كه : . . . ( چوب پنبهء شيشه شراب كشيده شده و بايد آن را نوشيد ) .
و اگر ناپلئون در اين حال آنان را از نبرد با روسها باز مى داشت ، او را مى كشتند و به جنگ روسها مى شتافتند ، زيرا - اين عمل ضرورى بود . » [٢] » اين قشون كه هنگام استماع فرمان ناپلئون كه ايشان را در ازاء جراحات سخت و مرگى كه در انتظارشان بود با اين عبارت كه :
( اخلاف شما به مناسبت شركت شما در پيكار حوالى مسكو سر بلند و مفتخر خواهند بود ) تسلى مى داد ، فرياد مى كشيدند : . . . زنده باد امپراطور و همچنين هنگام مشاهدهء تصوير كودكى كه كرهء زمين را با چوب دستى سوراخ مى كرد فرياد مى كشيدند : ( زنده باد امپراطور ) و اصولا به شنيدن هر سخن مهمل و بىمعنى ديگرى كه به ايشان گفته مى شد فرياد مى كشيدند : ( زنده باد امپراطور ) چاره اى ديگر نداشتند به جز آن كه فرياد بكشند ، زنده باد امپراطور و پيكار كنند و پيروز شوند تا بتوانند در

[١] همان مأخذ ، ج ٣ ، ص ٢٧٧ . .
[٢] همان مأخذ ، ج ٣ ، ص ٢٣٥ - ٢٣٤ . .