تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤١٢ - رابطهء سببيت براى شما است كه تنها روى پرده را مى بينيد

« وَإِذْ قالَ إِبْراهِيمُ رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِ اَلْمَوْتى ؟ قالَ أَ وَلَمْ تُؤْمِنْ ؟ قالَ بَلى ، وَلكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي . » ٢ : ٢٦٠ [١] ( هنگامى كه ابراهيم عليه السلام گفت : اى پروردگار من ، به من نشان بده كه چگونه مرده ها را زنده خواهى كرد ؟ خدا فرمود : مگر ايمان نياورده اى ؟ عرض كرد : بلى ، اما در اين باره اطمينان و آرامش قلبى مى خواهم ) .
در ابيات مورد تحليل حضرت موسى هم يقين داشت كه اين ناگواريها و ناملايمات كه در كرهء خاكى حكمفرما است بدون علت و حكمت نيست ، ولى او مى خواست يقينى به دست بياورد كه ناشى از رويت و شهود عينى باشد .


((١٨٤٣)) آن كه بيرون از طبايع جان اوست منصب خرق سببها آن اوست
((١٨٤٢)) بىسبب بيند چو ديده شد گذار تو كه در حسى سبب را گوش دار
رابطهء سببيت براى شما است كه تنها روى پرده را مى بينيد جلال الدين اين مسئله را بارها در مثنوى متذكر شده است كه قوانينى از قبيل : مقتضى و مانع ، سبب و نتيجه ، علت و معلول ، شرط و مشروط ، مقدمه و نتيجه . . . همه و همه در كارگاه روى پردهء جهان هستى است ، مبادا چنين گمان كنيد كه اين نظمها و قوانين در همه شئون هستى و در رابطهء خدا با هستى نيز حكمفرما است ، اينها گروهى از قوانين هستند كه نظم روبناى جهان هستى را تنظيم مى كنند ، چنان كه حواس ما هم با نمودهاى اشكال و رنگها و ساير خواص سطحى و ظاهرى جهان سر و كار دارد .

[١] سوره البقرة ، آيهء ٢٦٠ . .