تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٥٥١ - براى رسيدن دو موجود مخالف به قدر مشترك لازم است كه خصوصيت هر يك از آن دو حذف شود

به اضافهء ١ تا به اضافهء بىنهايت از يكديگر جدا مى كند ، بلكه در آن افراد كه يك حالت ضد وجدانى و عشق به حيوانيت غلبه دارد با افرادى كه حالت وجدان عالى و عشق به ( من ايده آل ) دارند نسبت منهاى بىنهايت با به اضافه بىنهايت مى باشد .
با اين وضع اين چه تشكل و اتحاد واقعى است كه آقايان نويسندگان و رهبران به طور مطلق ادعا مى كنند .
نيز آن چه كه امروزه در ميان جوامع مرسوم است اين ادعا است كه هر اندازه كه قوانين و مقررات اجتماعى به خود مردم مستند باشد آن قوانين و مقررات از ايده آل عالى بهره مند مى باشد .
بسيار خوب ، چيزى كه مسلم است اين است كه حتى در عالم رويا همچنين تصورى نمى رود كه همهء افراد يك اجتماع در يك سطح فرهنگى و اخلاقى و مذهبى قرار گرفته و مصالح و مفاسدشان را به اتفاق نظر كامل تشخيص داده و آن را به صورت قانونى در آورند كه مطابق اين اصل باشد :
( از مردم به مردم ) .
به همين جهت است كه مقررات ديگر براى اين معما وضع كرده‌اند ، ادعا مى كنند اين مقررات مى تواند معما را حل كند ، اين مقررات امروزه در جوامع بشرى گوناگون صورت مى گيرد كه قدر مشترك همهء آنها اين است كه مردم با اكثريت آراء مى توانند براى خود قانون وضع كنند ، حتى مجريان درجهء اول را نيز بر گزينند .
فرض كنيم كه بشريت با همين حواس و معلومات و خواسته ها و لغزشهاى خطا كارانه و تبه كارانه بتواند مصالح و مفاسد خود را تشخيص بدهد .
چنين فرض كنيم كه اكثريت آراء هم ( كه خود درجات مختلف دارد ) بتواند از عهدهء بيان مصالح و مفاسد مردم در آيد ، آيا اين مسئله مطرح نيست كه : اين اكثريت آراء چگونه به دست مى آيد ؟ براى به دست آوردن اكثريت آراء مطالب ذيل بايستى مورد توجه قرار بگيرد ١ - اكثريت آراء تحت سيطره شخصيت متنفذ و چشمگير حاصل نشود ، زيرا