تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ١٤١ - منتخباتى از كتاب ( چه بايد كرد ؟ ) تولستوى

بازى ممنوع شد كما اين كه هنوز هم ممنوع است .
باز هم به خاطر دارم كه قمار بازان كهنه كارى كه قطعاً نمى توان نسبت احساساتى بودن به آنها داد ، به من مى گفتند : آن چه ( لوتو ) را از بازىهاى ديگر مطبوعتر و جالبتر كرده اين است كه بر خلاف قمارهاى ديگر در اين جا كسى برد يا باخت خود را نمى بيند ، چون مستخدم كلوپ به جاى پول براى انسان ژتون مى آورد و هر كس مقدارى ژتون مى بازد و از باختن آن احساس ناراحتى و خشم نمى كند .
در بازى ( رولت ) نيز كه اكنون ممنوع شده ، هم ژتون و هم پول به كار مى رود . من خود مالك روبلهاى بى اندازه اى هستم و هر ماهه نيز منافع حاصل از سرمايهء خود را دريافت مى كنم و از گرد باد مسئوليت نيز بر كنار هستم . ضررم به چه كسى مى رسد ؟ مى توانم بگويم : كه بهترين شخص و بىضررترين مردمم ، ولى به اصل موضوع كه بنگريم مى بينم : اصولا روش زندگى من خود نوعى بازى ( لوتو ) يا ( رولت ) است . چون هر ماه وقتى كوپنهاى عوايد و منافع سرشارم را برايم مى آورند ، آنها را با دقت تمام مى برم و به هيچ وجه نمى توانم كسى را كه در راه اين عوايد حتى جان خود را نيز از دست داده است ببينم ، آن وقت فكر مى كنم كه ضررم به هيچ كس نرسيده و نمى رسد و ايمان دارم كه پولم نماينده و شاخص كارى است كه انجام داده‌ام . اين عجيب است پس ديگر چرا ديوانگان را ملامت مى كنيم آيا فكرى وحشتناكتر از اين وجود دارد ؟ مرد متين و دانشمندى كه تمام مسائل را از جنبهء منطقى و عقلانى بررسى مى كند عملًا مانند آدم بىعقل و كودنى زندگى مى كند و همواره به خود تسلى و آرامش مى دهد و خيال مى كند حق با او است چون در اين مورد به خصوص به حكم عقل و منطق تا پايان گوش نمى دهد و سعى نمى كند معنايى براى نداى وجدان و منطق خود بيابد .
كوپنها نمايندهء كار هستند ولى كدام كار ؟ به طور قطع كار ما نيست كه اين كوپنهاى كاغذى را قطع مى كند و عوايدش را به جيب ما مى ريزد ، بلكه كار ( كارگر ) است .