تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٧٠٧ - بهلول ديوانه نما كيست ؟

اشخاص يا مال زيادى زير دست دارد ، بنا به اين احتمال مقصود از جريان آب در زير سطح بهشت در اختيار قرار گرفتن آب به بهشتيان است .
احتمال سوم - گفته مى شود كه مقصود بيان زيبايى منظره بهشت است ، جريان آب در زير سطح ماده شفاف بهشتى با در نظر گرفتن تنوع چشمه سارها زيبايى فوق العاده اى دارد .
بهلول ديوانه نما كيست ؟
چهار نفر در تاريخ اسلامى به نام بهلول معروفاند :
١ - بهلول احمد بن حسين .
٢ - بهلول بن بشر شيبانى .
٣ - بهلول بن راشد .
٤ - بهلول بن عمرو الصيرفى .
عاقل ديوانه نما شخص چهارم بوده است . وفاتش در حدود سال ١٩٠ هجرى است اين شخص در كوفه متولد شده و مى گويند : هارون الرشيد او را به بغداد احضار نموده است . [١] داستان اين بهلول را قاضى نور الله شوشترى به ترتيب ذيل نقل مى كند : « الشيخ الفاضل الواصل بن عمر و العاقل روح الله روحه ، و او وهب بن عمرو است كه از عقلاى مجانين بود و بىخبران او را ديوانه مى خوانند . مولد او كوفه است ، چنان كه در تاريخ گزيده مسطور است از بنى اعمام هارون الرشيد عباسى بوده و تلميذ خاص حضرت امام همام جعفر صادق عليه السلام بوده و در زمرهء متقيان عصر خود بوده .
نقل است كه هارون بواسطهء حفظ ملك عقيم همواره در دفع امام واجب التعظيم بود و بهانه ها مى انگيخت كه آن حضرت را بدرجهء شهادت برساند و خاطر از او جمع گرداند ، تا آن كه در آن ايام امام را متهم به داعيهء خروج نمود و از متقيان زمان خود يكى از آن جمله بهلول بود استفسار اباحهء قتل امام معصوم نمود ، ديگران فتوا دادند

[١] الاعلام ، خير الدين زركلى ، ج ٢ ، ص ٥٦ . .