تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٢٣ - تفسير ابيات

خود را در صف مقدم كاروان انسانيت مى بينيد اى پيش روانى كه علل محاسبه نشده اى شما را به جلو انداخته است لحظاتى بايستيد و به پشت سر خود بنگريد ، ببيند انسانهايى كه در دنبال شما راه افتاده‌اند چه مى خواهند ؟ به صداهاى خاموش آنها گوش فرا بدهيد .
آنان يك سخن با شما دارند ، آرى فقط يك سخن ، و آن اين است كه ما به در نور ديدن راهى احتياج داريم كه ما را به مقصد واقعىمان برساند . اگر پيش روان اين صداى حياتى را واقعا مى شنيدند ، اگر قيافه هاى ترحم انگيز آنان را حقيقتاً نظاره مى كردند ، اين همه مشكلات در راه تعليم و تربيت به وجود نمى آمد . [١] تفسير ابيات حضرت موسى عليه السلام با چوپانى روبه رو مى شود ، چوپان روى به پيشگاه خداوند كرده و چنين به مناجات و راز و نياز پرداخته است :
اى خدا تو كجايى كه چاكرى تو را نمايم و چارقهايت را بدوزم ، سرت را شانه بزنم .
اى خداى من فرزندان و خانمان و جانم به فدايت باد ، كجايى كه كمر به خدمتت ببندم و جامه هايت را بدوزم و لباسهايت را بشويم . اى خداى محتشم كجايى تا شير براى تو بياورم ، اگر روزى بيمار شوى پرستار و غم خوارت گردم ، دستهايت را ببوسم ، پاهايت را بمالم و در هنگام خواب جايت را رفت و رو كنم .
اى كاش كه خانه ات را مى شناختم ، اگر خانه ات را مى شناختم هميشه در هر صبح و شام روغن و شير و پنير و نانهاى روغنى و كوزه هايى پر از خوردنىها و آشاميدنىها و ماست براى تو مى آوردم .
آرى همهء اين غذاها و آشاميدنىهاى خوب را براى تو آماده مى كردم و مى آوردم

[١] بحث مشروحى در بارهء تعليم و تربيت در مباحث آينده خواهيم داشت . .