تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٥٠٥ - گفتن نابيناى سائل كه من دو كورى دارم مرا رحم كنيد

١ - اعتراف به زشتيها موجب زيبايى است .
٢ - بالدين به زيبايىها موجب زشتى است .
علت اين دو اصل ممكن است تفسير مختلفى داشته باشد . ما در اين مبحث نكته اى را به طور اختصار ذكر مى كنيم : اعتراف به نقص و زشتى كشف از اين مى كند كه اعتراف كننده واقعيت را به نماياندن خود و باز كردن موقعيت مطلوب براى خويشتن ترجيح مى دهد .
اين انسان از نظر واقع بينى و قرار دادن خود در جريان واقعيتها ارزش موجوديت حقيقتى را دارا شده است . براى بينايان جوامع انسانى اين گونه واقع بينى و فرار نكردن از واقعيات زيبايى خيره كننده اى دارد ، زيرا - جاى ترديد نيست كه روح انسانى چشم و ابرو و لب و بينى و دندان و گونه ندارد كه زيبايى روح را با تناسب و گيرندگى آنها تعيين كرد . حتى ممكن است به كار بردن زيبايى كه معمولًا در محسوسات جالب استعمال مى شود در مورد خوبى روح كاملًا صحيح نباشد و به هر حال هر حقيقتى كه مقتضاى خود را به طور صحيح و منطقى نشان بدهد نوعى از زيبايى دارد ، مخصوصاً هر اندازه كه نشان دادن مقتضى در ميان عوامل مزاحم و موانع صورت بگيرد بر عظمت آن زيبايى افزوده مى شود ، يا به عبارت مناسبتر شايستگى موقعيت خود را در قلمرو هستى بهتر اثبات مى كند .