تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٦٥ - اگر پرده برداشته شود خواهيد ديد كه واقعيت بالاتر از پندارهاى شما بوده است

((١٧٩٤)) هان و هان گر حمد گويى گر سپاس همچو نافرجام آن چوپان شناس
((١٧٩٥)) حمد تو نسبت بدان گر بهتر است ليك آن نسبت به حق هم ابتر است
در اين دو بيت به آن اصل عدم ركود ( اصل حركت ) اشاره مى كند كه ما در بارهء آن مشروحاً بحث نموده‌ايم و آن اين است كه مى گويد : اگر چه هر وضع و موقعيتى كه براى انسان از حيث دانايى و توانايى پيش بيايد مى تواند خود را در ارتباط با خدا قرار بدهد ، اما بايستى با احساس توانايى يا با امكان به دست آوردن موقعيت عالى تر خود را در موقعيت پست راكد و جامد نسازيم ، بلكه بايستى به هر نحو كه ممكن است خود را به مراتب عالىتر برسانيم .
هر چه كه مراحل عالىتر را بپيماييم باز در مقابل عظمت خداوندى محقر و ناچيز خواهيم بود ، يا هر چه كه تكامل بيشترى به دست بياوريم باز وجود ما گنجايش تحصيل كمال عالىترى را دارا مى باشد .


((١٧٩٦)) چند گويى چون غطا برداشتند كاين نبوده آن چه مى پنداشتند
اگر پرده برداشته شود خواهيد ديد كه واقعيت بالاتر از پندارهاى شما بوده است اين بيت در حقيقت به منزلهء علت مضمون دو بيت گذشته است . به اين بيان كه چون ميان شما و واقعيت پردهء تاريكى وجود دارد ، گمان مى كنيد هر موقعيتى را كه كسب كرده‌ايد واقعيت همان است و بس ، اما اگر پرده ها برداشته شود خواهيد