تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٥٢ - اگر در صدد پيدا كردن رد پاى شوريدگان الهى بر آييد چون با رد پاى ديگران متفاوت است آن را پيدا خواهيد كرد

((١٧٧٩)) گام پاى مردم شوريده خود هم ز گام ديگران پيدا بود
اگر در صدد پيدا كردن رد پاى شوريدگان الهى بر آييد چون با رد پاى ديگران متفاوت است آن را پيدا خواهيد كرد ما با امثال اين جملات : گفتارش سوزى داشت ، ديده گانش سخنها مى گفت ، كارهايش نشان مى دهد كه دردى دارد ، روح خود را از لابه لاى سطور نوشته هايش نشان مى دهد ، آشنايى زيادى داريم .
اين گونه جملات حقايقى را در بر دارند ، كه براى هشياران واقع بين مانند ساير نمودهاى هستى جلوه مى كنند . نفسهاى عده اى از مردم كه در يك مجمع نشسته‌اند در يك فضا با يكديگر مخلوط مى شوند ، اما نفسهاى سوزان عشاق واقعى بوى عطر آگينش را به آن انسانها كه شامه قوى دارند مى رسانند . در ميان صدها هزار كتاب كه در بارهء انسانها و برنامه هاى اصلاحى آنها نوشته مى شود ، صميميت و واقع بينى و صفاى بعضى از نويسندگان كاملًا مشخص است . مردان برجسته زيادى پيدا مى شوند كه در سخنورى داد سخن را مى دهند و براى لحظاتى هم شنوندگان را مست و بىخود مى سازند ، اما آن سخنان كه از دل بر مى آيد ، تارهاى دل ما را آن چنان مرتعش مى سازد كه گويى اگر در بارهء درد سخنى گفته‌اند ، آن درد را در خود در مى يابيم ، اگر در بارهء درمان گفتگو كنند گويى : پيدا كردن درمان وظيفهء ما است اگر چه قيمتش از دست دادن جان شيرين ما بوده باشد .
يكى از جنبه هاى بسيار شگفت انگيز واقعيات همين است كه علامتها و كالبدهاى قرار دادى نمى توانند حقيقت آن واقعيات را منحرف بسازند .
در امتداد حكومتهاى اسلامى معاويه ها و يزيد بن معاويه هاى فراوانى ديده‌ايم كه قرآن مى خواندند و دم از سنت پيغمبر اسلام مى زدند و همانها مى گفتند :