ترجمه عيون أخبار الرضا شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ مستفيد، حميد رضا - الصفحة ٢١٧ - باب ٣٤ عللى كه فضل بن شاذان ذكر كرده است

پس اگر پرسنده‌اى بگويد: چرا تكبير (اللَّه اكبر) در اوّل اذان چهار بار مكرّر مى‌شود؟ در پاسخ گويند: براى اينكه آن بدون سابقه شروع مى‌شود، و قبل از آن كلامى نيست تا مستمع را توّجه دهد، لذا اين تكرار براى بيدارى و هشدار دادن مستمعان است براى گوش فرا دادن به جملات پس از آن.

و باز اگر بپرسد كه: چرا پس از تكبير بلافاصله شهادتين مقرّر داشته است؟

در پاسخ گويند: زيرا ايمان خود توحيد و اقرار بيگانگى پروردگار عزّ و جلّ است، و پس از آن اقرار بنبوّت رسول او، و آنكه طاعت آن دو و شناخت هر دو با يك ديگر در ايمان مقرون است و آنكه اساس ايمان شهادت دادن است، و شهادتين در اذان مقرّر گشته همچنان كه در ديگر امور حقوقى دو شهادت مقرّر گشته است، پس چون اقرار و اعتراف بيگانگى حقتعالى، و اقرار و اعتراف بنبوّت پيامبر كرد، پس بجمله ايمان اذعان نموده، زيرا اصل ايمان همان اقرار بخدا و رسولش ميباشد.

و اگر گوينده‌اى بگويد: چرا پس از اقرار و تصديق به يكتائى معبود و شهادت به نبوّت، دعوت به نماز آمده است؟ در پاسخ گويند: اساسا اذان براى دعوت بنماز در مكان مخصوص است، و مؤذّن بگفتن «حىّ على الصّلاة» (براى‌