آن حضرت در طوس بسمّ كشته شد، و در خانه حميد بن قحطبه طائى در همان بقعه‌اى كه هارون دفن شده بود در كنار هارون بخاك سپرده شد. (سلام اللَّه و بركاته عليه).

٢- محمّد بن موسى بن متوكّل- رضى اللَّه عنه- بسند مذكور در متن از حسين بن خالد صيرفىّ روايت كرد كه حضرت رضا ٧ فرمود: هر كس معتقد به تناسخ باشد كافر است، سپس فرمود: خداوند غلات را از رحمتش دور گرداند، كاش يهودى بودند، اى كاش مجوسىّ بودند، اى كاش نصرانىّ بودند، اى كاش قدرىّ‌[١] مذهب بودند، كاش از مرجئه‌[٢] بودند، كاش حرورى‌[٣] بودند!؟ (يعنى غالى از همه اين منحرفين بدتر است)، آنگاه فرمود: با

[١]- قدريّه قومى هستند كه ميگفتند: همگى افعال و اعمال ايشان مخلوق خودشانست، و خدا را در آن اعمال قضائى نيست، و در حديث آمده است كه:« هيچ قدرى به بهشت داخل نميشود، و او كسى است كه ميگويد: چيزى كه خدا بخواهد تحقّق نمى‌يابد، و آنچه شيطان بخواهد متحقّق مى‌شود».

[٢]- مرجئه فرقه‌اى از مسلمانانند كه بعقيده ايشان با بودن ايمان، هيچ معصيتى زيان نميرساند، همان طور كه با كفر طاعتى سود نمى‌دهد. و وجه تسميه ايشان اينست كه بعقيده اين گروه خدا عذاب ايشان را در برابر گناهان بتأخير افكنده، و گفته شده است كه ايشان همان فرقه جبرى هستند كه بعقيده ايشان بنده انجام دهنده فعلى نيست و اضافه فعل به او مجازيست چنان كه ميگوئيم: نهر روان شد، و آسيا بگردش افتاد. و مجبّره را از آن جهت مرجئه ناميده‌اند كه ايشان امر خدا را بتأخير مى‌افكنند، و معاصى كبيره را مرتكب ميشوند، و در بيانى حكايت شده از مطرّزى آمده است كه ايشان را از آنرو به اين نام ناميده‌اند كه حكم مرتكبين كبائر را بروز قيامت موكول ميكنند. و بنظر ميرسد كه در اثر اشكالات بسيارى كه مردم به بعض از صحابه وارد مى‌كردند و پاسخ صحيحى نداشت اين مذهب اختراع شد.

[٣]- حروريه طائفه‌اى از خوارجند كه از علىّ ٧ بيزارى جستند، و بكفر او گواهى دادند. و اين عنوان منسوب به« حرورا»- بفتح اوّل و دوم و سكون واو- دهكده‌اى در بيرون كوفه است، زيرا اين فرقه در آغاز كار خود در آن مكان اجتماع كردند، و با علىّ ٧ از در مخالفت درآمدند، و از اين رو به آن دهكده منسوب شدند.