مثلا آيا اين اندام سر دارد و سر، منشأ پيدايش ساير اعضا است يا اندامى است بى‌سر؟ آيا اگر سر دارد، سر اين اندام از يك مغز شاعر و مدرك برخوردار است و يا پوك و خالى است؟ آيا تمام اندام حتى مثلا ناخن و استخوان از نوعى حيات و زندگى برخوردار است و يا شعور و ادراك در اين اندام، محدود است به برخى موجودات كه تصادفا مانند كرمى در يك پيكر مرده‌اى پيدا مى‌شوند؟ آيا اين اندام در مجموع، خود هدفى را تعقيب مى‌كند و به سوى كمال و حقيقتى روان است يا موجودى است بى‌هدف و بى‌مقصد؟ آيا پيدايش و زوال اعضا تصادفى است يا قانون عليت بر آن حكم‌فرما است و هيچ پديده‌اى بدون علت نيست و هرمعلول خاص از علت خاص پديد مى‌آيد؟ آيا نظام حاكم بر اين اندام، نظام قطعى و لا يتخلّف است يا هيچ ضرورتى بر آن حاكم نيست؟ آيا ترتيب و تقدّم و تأخّر اعضاء اين اندام واقعى و حقيقى است يا نه؟ مجموع جهازات كلى اين اندام چه اندازه است؟ و امثال اين‌گونه پرسش‌ها.

آن قسمت از مطالعات ما كه مربوط به عضوشناسى جهان هستى مى‌شود، علم است و آن قسمت از مطالعات كه مربوط به اندام‌شناسى مى‌شود، جهان فلسفۀ اولى است. پس مى‌بينيم كه گروه خاصى از مسائل است كه با مسائل هيچ علمى از علوم جهان، كه دربارۀ يك موضوع خاص تحقيق مى‌كند، شباهت ندارد. ولى خود آن مسائل گروه خاصى را تشكيل مى‌دهند. وقتى كه دربارۀ اين گروه مسائل از نظر شناسايى اجزاء علوم مطالعه مى‌كنيم و مى‌خواهيم بدانيم از نظر فنى اين‌گونه مسائل از عوارض چه موضوعى به شمار مى‌روند، مى‌بينيم از عوارض «موجود بما هو موجود» است. توضيح بيش‌تر دربارۀ اين مبحث در كتب مبسوط فلسفى آمده و از عهدۀ اين مختصر بيرون است.

علاوه بر مسائل بالا، هرگاه ما دربارۀ ماهيت اشيا بحث كنيم كه مثلا ماهيت و تعريف واقعى جسم يا انسان چيست؛ يا هرگاه بخواهيم دربارۀ وجود اشيا بحث كنيم، مثلا آيا دايرۀ حقيقى يا خط حقيقى موجود است يا نه، باز به همين فن مربوط مى‌شود. زيرا بحث دربارۀ اين امور نيز بحث دربارۀ عوارض موجود بما هو موجود است. در يك عبارت كوتاه، فلسفۀ اولى علمى است كه همۀ هستى را به عنوان موضوع واحد مورد مطالعه قرار مى‌دهد و دربارۀ كلى‌ترين مسائل آن به بحث و بررسى مى‌پردازد. و بدين جهت است كه مباحث فلسفه اولى را كلى‌ترين مسائل هستى تشكيل مى‌دهد. ولى در عين اينكه عموما مسائل فلسفۀ اولى داراى كليت و عموميت هستند، برخى مسائل