تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٥٢٧ - داستان عبد اللَّه بن ام مكتوم

اين شخصيتها خواهند گفت : پيروان محمد صلى الله عليه و آله نابينايان و بردگان هستند لذا پيامبر اكرم از عبد اللَّه اعراض كرد . به همان اشخاص روى آورد كه با او مذاكره مى كردند . آيات فوق در اين مورد نازل شده است ، پس از نزول اين آيات پيغمبر اكرم همواره عبد اللَّه را اكرام و احترام مى كرد و مى گفت : مرحبا به كسى كه خدا در بارهء او مرا ملامت كرده است و احتياجاتش را مى پرسيد و دو باره او را در دو جنگ در مدينه به جاى خود گذاشت . اگر چه خشمگين شدن پيامبر اكرم صلى الله عليه و اله از عبد اللَّه بن ام مكتوم به جهت هدف بزرگترى كه در نظر داشت كوچكترين ناشايستى ندارد . اما با لحاظ ساير آيات كه در توصيف پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله آمده است :
« وَإِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ . » ٦٨ : ٤ [١] ( تو داراى اخلاق بزرگ هستى ) .
« لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْه ما عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ . » ٩ : ١٢٨ [٢] ( پيامبرى از خودتان به سوى شما آمده است ، دشوارىها و ضررهايى كه به شما روى مى آورد براى او سخت است ، حرص و اشتياقش به شما و براى شما است به مؤمنين رؤوف و رحيم است ) .
و نيز با بيانات مختلفى به او دستور داده شده بود كه از خشم و عصبانيت و خشونت بر كنار باشد مانند آن آيه كه مى گويد :
« فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ الله لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ اَلْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ ٣ : ١٥٩ . . . » [٣] ( به رحمت خداوندى است كه به آنها نرم شده اى اگر تند خو و سخت دل باشى از پيرامون تو پراكنده مى شوند . )

[١] سوره القلم ، آيهء ٤ . .
[٢] سوره التوبة ، آيهء ١٢٨ . .
[٣] سوره آل عمران ، آيهء ١٥٩ . .