تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٧٤٩ - گاهى عظمت حاضر باعث وحشت و دهشت مى گردد ، در اين مورد شخص غائبى را به عنوان رمز مى توان مطرح نمود
((٢٤٩٣)) مدح حاضر وحشتت از بهر اين نام موسى مى برم قاصد چنين
گاهى عظمت حاضر باعث وحشت و دهشت مى گردد ، در اين مورد شخص غائبى را به عنوان رمز مى توان مطرح نمود در تفسير بيت فوق بعضى از شارحين به اجمال قناعت كرده ، همين مقدار گفتهاند كه چون مدح شخص حاضر وحشت انگيز است ، لذا موسى را كه غايب است مورد التماس قرار مى دهد . بعضى ديگر مانند : كفافى مى گويد : مقصود از حاضر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله است كه بيمار در حضورش بوده است ، ولى به نظر مى رسد مقصود جلال الدين از حاضر خود خداوند است ، زيرا - ابيات بعدى تا دوازده بيت مناجات است كه خداوند را طرف التماس و نيايش قرار داده است ، ولى اين يك اعتذار سستى است كه عظمت خداى حاضر چون براى ديگران وحشت انگيز است ، لذا حضرت موسى را مورد التماس قرار دادهام ، زيرا - اگر تفسيرى كه ما به كلمهء حاضر بيان كرديم كه مقصود خداوند است درست باشد ، ما همواره در دعاها و نمازها با كلماتى با خدا نيايش مى كنيم كه مفهوم حضورى دارد نه غيابى ، مانند .
« إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ . » ١ : ٥ (١) ( تو را مى پرستيم و از تو طلب كمك مى نماييم . )
(١) سوره الفاتحة ، آيه ٤ . .