تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤٧٥ - احساس احتياج مقدمهء نيل به كمال است

((١٩٥٣)) طفل حاجات شما را آفريد تا بنالد او شود شيرش پديد
احساس احتياج مقدمهء نيل به كمال است چنان كه احساس استغناء و بىنيازى ، مقدمهء سقوط و طغيانگرى است ، احساس احتياج نيز موجب نيل به كمال است .
اين دو اصل متعاكس در يك مفهوم وسيع قابل قبول عمومى است ، ولى براى تحقيق لازم در بارهء آنها بتوضيح بيشترى نيازمنديم .
اولًا دو مفهوم احتياج و استغناء را به طور اجمال بررسى مى كنيم :
١ - احتياج - بدون تصور دو موضوع احتياج مفهومى ندارد :
موضوع يكم - در يك موقعيت لازم براى موجوديت خويش ، معناى اين موضوع روشن است ، زيرا ، اگر يك انسان براى وجود خود موقعيت لازمى را تشخيص ندهد نمى تواند واحدهايى كه او را به آن موقعيت نايل خواهد ساخت براى خود مطرح بسازد ، يك كشاورز تا اين موقعيت را براى خود لازم نبيند كه محصول بايد داشته باشد تا بتواند وسيلهء زندگانى خود را تامين نمايد ، احتياج خود را به شخم زمين و به دست آوردن دانه و آبيارى كردن آنها در زمين محتاج نخواهد ديد ، تا يك دانش پژوه موقعيتى براى خود در فرا گرفتن دانشى كه مطلوب او است لازم نداند هرگز احتياج خود را به تهيهء كتاب و استاد و روانه شدن به آموزشگاه و تفكر و تتبع درك نخواهد كرد .
از همين جا روشن مى شود كه اكثر افراد انسانى كه نيازمندى خود را براى فرا گرفتن اصول عالى اخلاق و انسانيت احساس نمى كنند - نه براى آنست كه با دليل و برهان ناشايست بودن آن اصول را اثبات كرده‌اند و نه براى آن است كه از تحصيل آن اصول عاليه عاجز و ناتوانند ، بلكه اينان شرط اول را كه موقعيت لازم