تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٢٣٩ - مقوقس كه بوده است ؟

((١٦٤٨)) يا به دريوزهء مقوقس از رسول سنگلاخى مزرعى شد با وصول
مقوقس كه بوده است ؟
مطالب زيادى در بارهء مقوقس در تواريخ ديده نمى شود ، آن چه كه مسلم است اين است كه مقوقس زمامدار مصر بوده است و پيامبر اسلام با اين شخص مكاتبه كرده است . اين مكاتبه به دو صورت نقل شده است :
« من محمد عبد الله و رسوله الى المقوقس عظيم القبط :
سلام على من اتبع الهدى ، اما بعد ، فانى ادعوك بدعاية الاسلام ، اسلم تسلم ، يؤتك الله اجرك مرتين . فان توليت فعليك اثم القبط . » يا اهل الكتاب تعالوا الى كلمه سواء بيننا و بينكم ان لا نعبد الا الله و لا نشرك بالله شيئا ، و لا يتخذ بعضنا بعضا اربابا من دون الله فان تولوا فقولوا اشهدوا بأنا مسلمون » (١) ( از محمد بنده خدا و پيامبر او به مقوقس بزرگ نژاد قبط ( مصريان ) : درود بر كسى كه از هدايت پيروى كند ، سپس ، من تو را به تبليغ اسلامى دعوت مى كنم ، اسلام را بپذير تا سالم بمانى ، خدا دو بار به تو پاداش خواهد داد [ پاداش اسلام خود مقوقس و پاداش اسلام قبطيان ] اگر از دعوت روى گردان شوى گناه قبطيان به گردن تو است . ( اى اهل كتاب بياييد يك كلمهء مشترك ميان ما و شما را بپذيريم : جز الله را نپرستيم و چيزى را شريك او قرار ندهيم و هيچ كس از ما ديگرى را براى خود به عنوان خدا اتخاذ نكند [ تنها ] الله را بر خود خدا بدانيم ، اگر از اين دعوت روى گردان شوند شما مسلمانان بگوييد : شاهد باشيد كه ما مسلمان هستيم ) .
پاسخ اين نامه را مقوقس به قرار ذيل فرستاده است :

(١) صبح الاعشى ، القلقشندى ، ج ٦ ، ص ٧٦٧ - الوثائق السياسية ، ص ٧٣ . .