شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٣٣٢ - قصه آن مرغ گرفته كه وصيت كرد كه بر گذشته پشيمانى مخور، تدارك وقت انديش، و روزگار مبر در پشيمانى

آن يكى مرغى گرفت از مكر و دام‌

مرغ او را گفت اى خواجه همام‌

تو بسى گاوان و ميشان خورده اى‌

تو بسى اشتر به قربان كرده اى‌

تو نگشتى سير ز آنها در زَمَن‌

هم نگردى سير از اجزاى من‌

هِل مرا تا كه سه پندت بر دهم‌

تا بدانى زيركم يا ابلهم‌

اوّلِ آن پند هم در دست تو

ثانيش بر بامِ كهگل بَست تو

و آن سوم پندت دهم من بر درخت‌

كه از اين سه پند گردى نيك بخت‌

آن چه بر دست است اين است آن سخن‌

كه محالى را ز كس باور مكن‌

بر كفش چون گفت اوّل پندِ زفت‌

گشت آزاد و بر آن ديوار رفت‌

گفت ديگر بر گذشته غم مخور

چون ز تو بگذشت ز آن حسرت مبر

بعد از آن گفتش كه در جسمم كَتيم‌

ده درم سنگ است يك دُرِّ يتيم‌

دولت تو بخت فرزندان تو

بود آن گوهر به حقِّ جان تو

فوت كردى دُر كه روزى‌ات نبود

كه نباشد مثل آن دُر در وجود

آن چنان كه وقت زادن حامله‌

ناله دارد خواجه شد در غلغله‌

مرغ گفتش نى نصيحت كردمت‌

كه مبادا بر گذشته دى غمت‌

چون گذشت و رفت غم چون مى‌خورى‌

يا نكردى فهم پندم يا كرى‌

و آن دوم پندت بگفتم كز ضَلال‌

هيچ تو باور مكن قول محال‌

من نيم خود سه درم سنگ اى اسد

ده درم سنگ اندرونم چون بود

خواجه باز آمد به خود گفتا كه هين‌

باز گو آن پند خوب سومين‌

گفت آرى خوش عمل كردى بد آن‌

تا بگويم پند ثالث رايگان‌

پند گفتن با جهول خوابناك‌

تخم افكندن بود در شوره خاك‌