شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ١٤٠ - چاره كردن سليمان

حَمدُ اللَّه: الحَمدُ لِلَّهِ. سپاس خدا راست. گرفته از قرآن كريم است: قالَ هذا مِنْ فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي أَ أَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ. (نمل، ٤٠) گول گير: ابله فريب. اشارت است به داستان مرد زيرك و انكار او در بردن مال شريك خود و به اقرار آوردن قاضى او را به شهادت درخت. (كليله و دمنه، ص ١١٧)

٤٨٩٤/ ٦ و در آن تلميحى است به زيورهاى دنياوى كه دنيا پرستان را فريب مى‌دهد.

درخت گول گير: استعارت از تخت بلقيس.

نقش كند: نقش كرده، منقوش.

ساجد و مسجود: بت پرست و بت.

جان: محرك اصلى كه جنبش‌ها همه از اوست.

اندك اثر از جنبش: اشارت است به پديده‌هاى خارق عادت كه گاه بر اثر معجزه پديد آيد.

دنگ: واله.

سخن گفتن كُه: نگاه كنيد به: ذيل بيت ٩٦٩- ٩٦٨/ ٤.

ناموضع: نابجا.

نرد خدمت به ناموضع باختن: بندگىِ جز خدا كردن.

جود كردن شير حقيقى: استعارت از فضل الهى.

استخوان سوى سگ انداختن: اندك بخششى به ناسپاسان كردن.

بر قوام نبودن: راه گمراهى پيمودن. در راه حق استقامت نداشتن.

اين بيت‌ها مقدمه اى است براى داستان حليمه و يارى خواستن او از بتان و آوازهايى كه شنيد و در ضمن آن به نكته اى مهم اشارت مى‌كند و آن اينكه خدا هيچ گاه رنج بندگان را بى‌مزد نمى‌گذارد. بسا كوته فكرانى كه به وسيلت‌هايى توسل جويند و از آنها اثرى بينند و آن را بزرگ شمارند و آن وسيلت‌ها را عبادت كنند حالى كه آن موهبتى است از خدا يا به فرموده‌ى مولانا استخوانى است پيش سگ انداخته تا به يك بار نوميد نگردند و توضيح بيشتر در بيت‌هاى آينده است.