شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٢٦٣ - گشتند خلق مژدهور خويش يكدگر # از سروران دين كه فلان جا فلان رسيد

بو شناسان: كنايت از آنان كه بر درون مردم اشراف دارند.

جَلدى: چابكى. (كوشش كردن براى پنهان ساختن حقيقت.) هاى و هو كردن: خود را مست حق نماياندن.

از مُشك لافيدن: آراستن ظاهر، دعوى پارسايى كردن.

بوى پياز: استعارت از حالت‌ها و نشانه‌هاى دروغ در كردار.

گل شكر:

٢٣٧٦/ ١ زدن: رسيدن.

بو بردن ديو از إنسى: گرفته از قرآن كريم است: إِنَّهُ يَراكُمْ هُوَ وَ قَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لا تَرَوْنَهُمْ‌:

او و گروه او بينند شما را از آن جا كه نمى‌بينيد شان. (اعراف، ٢٧) زين محسوس و زين اشباه نبودن: اشارت است بدان كه دست يافتن ديو بر آدمى از راه وسوسه افكندن در دل است. و راهى كه بر آدمى پوشيده است.

زَرق تنيدن: گفتار دروغ در ميان آوردن، حيلت كردن.

مِحَك: كنايت از اولياىِ حق كه از درون مردم آگاه‌اند.

غليظى شياطين: سركشى و تمرد آنان، نيز رانده بودن شان از درگاه حق.

مَسلَك: چنان كه در حديث است: «إنَّ الشَّيطَانَ لَيَجرِى مِن ابنِ آدَمَ مَجرَى الدَّمِ أَلا فَضَيِّقُوا مَجَارِيهِ بِالجُوع: همانا شيطان چون خون در رگ آدمى روان مى‌گردد پس راه نفوذ شيطان را با گرسنگى كشيدن ببنديد.» (بحار الانوار، ج ٦٠، ص ٣٣٢) خبط و زيان كردن: «كردن» به معنى پديد آوردن است. (ديوان هر لحظه ما را به خبط و زيانى وا مى‌دارند.) سَراى: كنايت از دل.

شَهابِ مُحرِق: ستاره نورانى.

٤٥٣١/ ٣ (نگاه كنيد به: ذيل بيت ٤٥٣١/ ٣)