شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٢٨٨ - رقعه ديگر نوشتن آن غلام پيش شاه چون جواب آن رقعه اول نيافت

ب ١٩٦٧- ١٩٤٦ احمق عدو پيغمبر: انقروى و يوسف بن احمد در المنهج القوى و نيكلسون در شرح خود و به نقل از آنها مرحوم فروزانفر، در احاديث مثنوى اين حديث را آورده‌اند: «الأَحمَقُ عَدُوِّى وَ العاقِلُ صَديقى.» در روايت‌ها از «احمق» فراوان نكوهش شده است از آن جمله: «مَن صَنَعَ مَعرُوفاً الَى أحمَقَ فَهِى خَطيئَةٌ تُكتَبُ عَلَيه.» (بحار الانوار، ج ٧١، ص ٤١٤، از مجالس مفيد) و از على (ع) است: «عَدُوُّ عَاقِلٌ خَيرٌ مِن صَدِيقٍ أحمَق.» (بحار الانوار، ج ٧٥، ص ١٢) رَوح: رحمت، آسايش.

ريح: به چند معنى به كار رفته است. مناسب تر آن با مقام چيرگى، توانايى است.

عقل دشنامم دهد: ظاهراً گوينده «شاه» است (بيت ١٩٤٠)، ليكن در معنى، هر انسانى كه عقل وافر دارد و ديگران از عقل او بهره مى‌گيرند.

لطيف و روشن: خردمند، اهل معنى.

چاشنى: مزه.

جامه از ديگ سياه شدن: اگر كسى خواهد از ديگ تهى دود آلود، چيزى بر دارد طعامى نخواهد يافت و جامه او هم سياه خواهد شد. (به نادان نيكى كردن، زيان ديدن است.) شَوِىّ: گوشت بريان. «شِواء» نيز به همين معنى است.

مأكول نور: كنايت از غذاى روحانى.

عقل مَكسَبى: عقل كه از درس و استاد به دست آيد.

لوح حافظ:

١٠٦٥- ١٠٦٤/ ١