شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٢٧٦ - نقصان اجراى جان و دل صوفى از طعام الله

چون فقر (معنوى) به صوفى روى آورد و خود را برابر قدرت حق تعالى هيچ ديد، نشانه آن است كه مورد عنايت قرار گرفته است، زيرا رحمت الهى شامل حال ناتوانان و شكسته بالان است. نه جبّاران و مستكبران، و تا سالك سختى نكشد، به قرب حق نرسد.

كه «گرداگرد بهشت را دشوارى‌ها و سختى‌ها فرا گرفته است. در اين بيت‌ها و بيت‌هاى بعد دو گونه فقر مقايسه شده است. «فقر نان» و رمز آن غلامى بود كه افزونى مقررى را طالب بود، و «فقر جان» كه صوفى رمز آن است. اگر قوت جسمانى به صوفى نرسد نشان قرب اوست به حق تعالى، و اگر اجرى معنوى او نقصان يافت بداند كه خطايى از او سر زده است:

٣٢٠٨- ٣٢٠٧/ ١

ب ١٨٦٧- ١٨٦٣ كشت: زراعت. كنايت از مقررى و راتبه.

صاحب خرمن: استعارت از پادشاه كه از او مقررى مى‌گرفت.

مير داد: امير عادل. مقصود پادشاه مخدوم است.

ما و منى: كنايت از خود بينى. چنان كه نوشته شد «غلام» رمز كسى است كه خود بينى را رها نكرده، نيز در بند تعلق‌هاى مادى است. او به جاى اينكه با خدمت و نمودن ارادت توجه مخدوم را جلب كند به شكايت بر مى‌خيزد.