شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٢٩٥ - امير كردن رسول

حكم غالب را بود: بر تو آن صفت مسلط مى‌شود كه نيرويش بيشتر است.

١٤١١- ١٤١٠/ ٢ تَعال: (اسم فعل) بيا. با جست و جوى فراوان مأخذى براى اين گفته نيافتم.

قُل تَعَالَوا: بگو بياييد. گرفته از قرآن كريم است: قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ تَعالَوْا إِلى‌ كَلِمَةٍ سَواءٍ بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَ لا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئاً: بگو اى اهل كتاب (يهود، نصارى) بياييد به سوى سخنى كه ميان ما و شما يكى است، اينكه جز خدا را نپرستيم و چيزى را با او انباز نگيريم. (آل عمران، ٦٤) رياضت: رام كردن اسب سركش.

رايض: تربيت كننده و رام كننده اسب.

در اين بيت‌ها به چند نكته اشارت كرده است: نخست آن كه سالخورده‌گى در راهبرى دخالت ندارد، آن چه كسى را مقام راهبرى مى‌رساند آزمودگى است و بدين نكته بارها اشارت فرموده است، از جمله:

٤١٢١/ ٦ ديگر اينكه نفس آدمى چون ستورى سركش است و از بار طاعت و رياضت مى‌گريزد، او را اميرى و راهبرى بايد. ديگر اينكه راهبر هر لحظه بايد مراقب راهرو باشد و گر نه گرگ شهوت او را مى‌ربايد. ديگر اينكه شريعت و رسول رايض نفس‌هاست كه با خواندن مردمان به توحيد و پرهيز دادنشان از شرك، آنان را از تباهى نجات مى‌دهد.