شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ١٧٢ - بقيه عمارت كردن سليمان
كه حرص وى آنها را در ديدهاش زيبا جلوه داده است. سپس مىفرمايد پيمبران در كار خود گرفتار حرص نيستند و كارهاشان از روى خواست خدا و حكمت است. پس هيچ گاه از رونق نمىافتد و مثال آن مسجد اقصى است كه پيوسته جلال و شكوه آن باقى است.
|
كعبه را كه هر دمى عزّى فزود |
آن ز اخلاصات ابراهيم بود |
|
|
فضل آن مسجد ز خاك و سنگ نيست |
ليك در بنّاش حرص و جنگ نيست |
|
|
نه كُتُبشَان مثل كُتبِ ديگران |
نى مساجدشان نى كسب و خان و مان |
|
|
نه ادبشان نه غضبشان نه نَكال |
نه نُعاس و نه قياس و نه مَقال |
|
|
هر يكيشان را يكى فرّى دگر |
مرغ جانشان طاير از پرّى دگر |
|
|
دل همىلرزد ز ذكر حالشان |
قبله افعال ما افعالشان |
|
|
مرغشان را بيضهها زرين بُدست |
نيم شب جانشان سحرگه بين شده است |
|
|
هر چه گويم من به جان نيكوى قوم |
نقص گفتم گشته ناقص گوى قوم |
|
|
مسجد اقصى بسازيد اى كرام |
كه سليمان باز آمد وَ السَّلام |
|
|
ور از اين ديوان و پريان سر كشند |
جمله را أملاك در چنبر كشند |
|
|
ديو يك دم كژ رود از مكر و زرق |
تازيانه آيدش بر سر چو برق |
|
|
چون سليمان شو! كه تا ديوان تو |
سنگ بُرّند از پى ايوان تو |
|
|
چون سليمان باش بىوسواس و ريو |
تا تو را فرمان برد جنّى و ديو |
|
|
خاتم تو اين دل است و هوش دار |
تا نگردد ديو را خاتم شكار |
|
|
پس سليمانى كند بر تو مدام |
ديو با خاتم، حذر كن و السّلام |
|
|
آن سليمانى دلا منسوخ نيست |
در سر و سِرّت سليمانى كنى است |
|
|
ديو هم وقتى سليمانى كند |
ليك هر جولاهه اطلس كى تند |
|
|
دست جُنباند چو دست او و ليك |
در ميان هر دوشان فرقى است نيك |
|
ب ١١٥٤- ١١٣٧ اخلاصات: جمع اخلاص. براى معنى اخلاص نگاه كنيد به: ذيل بيت ٣٧٢١/ ١.
اخلاصات ابراهيم (ع) اشارت است به قرآن كريم وَ إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَ إِسْماعِيلُ رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنَّا: و آن گاه كه ابراهيم (ع) بر مىآورد پايههاى خانه را و