شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٣١٩ - بيان رسول

ب ٢١٨٦- ٢١٧٣ كشور: كنايت از جهان هستى. (ما كه از باطن جهان هستى آگاهيم.) دل: كنايت از واقع.

دل ببينيم: ناظر قلبيم. (نگاه كنيد به: بيت ١٧٥٠/ ٢) عقل كل: چنان كه نوشته شد آن را تفسيرها كرده‌اند. عقل أوّل، حقيقت محمديّه ٦، عرش. و به قرينه بيت بعد معنى اول مناسب تر است.

خلعت دادن: «لَمَّا خَلَقَ اللَّهُ العَقلَ استَنطَقَهُ ثمَّ قال لَهُ أقبِل فَأقبَلَ ثُمَّ قال لَه أدبِر فأدبَرَ ثم قال وَ عِزَّتِى وَ جَلالِى مَا خَلَقتُ خلقاً هُو أحبُّ إِلَيَّ مِنكَ وَ لَا أكمَلتُكَ إلَّا فِيمَن احِبّ. امّا انّى اياك آمر و إيّاكَ أنهى و اياك اعاقِبُ و ايّاك اثِيبُ.» (اصول كافى، ج ١، ص ١٠) هزاران نام: انقروى از سهل بن عبد الله تسترى آورده است كه عقل را هزار نام است و براى هر نام هزار نام. نيكلسون نيز همين عبارت را آورده است اما هيچ كدام مأخذ خود را ننوشته‌اند. در بيشتر تذكره‌ها چون كشف المحجوب، طبقات الصوفية، تذكرة الأولياء، نفحات الأنس جست و جو كردم چنين گفته اى را از سهل نديدم. به هر حال در روايت‌ها از عقل توصيف‌هاى فراوان شده و عقل را سپاهيانى است چنان كه جهل را. (نگاه كنيد به:

خصال صدوق)