شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٤٣٩ - بيان آن كه روح حيوانى و عقل جزوى و وهم و خيال بر مثال دوغاند و روح كه باقى است در اين دوغ همچون روغن پنهان است

جوهر صدقت خفى شد در دروغ‌

همچو طعم روغن اندر طعم دوغ‌

آن دروغت اين تن فانى بود

راستت آن جان ربّانى بود

سال‌ها اين دوغ تن پيدا و فاش‌

روغن جان اندر او فانى و لاش‌

تا فرستد حق رسولى بنده اى‌

دوغ را در خُمره جُنباننده اى‌

تا بجنباند به هنجار و به فن‌

تا بدانم من كه پنهان بود من‌

يا كلام بنده اى كآن جزو اوست‌

در رود در گوش او كو وحى جوست‌

اذنِ مؤمن وحى ما را واعِى است‌

آن چنان گوشى قرين داعى است‌

همچنان كه گوش طفل از گفت مام‌

پر شود ناطق شود او در كلام‌

ور نباشد طفل را گوش رَشَد

گفت مادر نشنود گنگى شود

دائما هر كرِّ اصلى گنگ بود

ناطق آن كس شد كه از مادر شنود

دان كه گوش كرّ و گنگ از آفتى است‌

كه پذيراى دم و تعليم نيست‌

آن كه بى‌تعليم بُد ناطق خداست‌

كه صفات او ز علّت‌ها جداست‌

يا چو آدم كرده تلقينش خدا

بى‌حجاب مادر و دايه و ازا

يا مسيحى كه به تعليم وَدُود

در ولادت ناطق آمد در وجود

از براى دفع تهمت در وِلاد

كه نزاده است از زِنا و از فساد

جنبشى بايست اندر اجتهاد

تا كه دوغ آن روغن از دل باز داد

روغن اندر دوغ باشد چون عدم‌

دوغ در هستى بر آورده علم‌

آن كه هستت مى‌نمايد هست پوست‌

و آن كه فانى مى‌نمايد اصل اوست‌

دوغ و روغن ناگرفته است و كهن‌

تا بنگزينى بِنِه خرجش مكن‌

هين بگردانش به دانش دست دست‌

تا نمايد آن چه پنهان كرده است‌