شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٣٧٥ - تفسير كنت كنزا مخفيا فأحببت أن اعرف

خانه بر كَن كز عقيق اين يمن‌

صد هزاران خانه شايد ساختن‌

گنج زير خانه است و چاره نيست‌

از خرابى خانه منديش و مه ايست‌

كه هزاران خانه از يك نقد گنج‌

توان عمارت كرد بى‌تكليف و رنج‌

عاقبت اين خانه خود ويران شود

گنج از زيرش يقين عريان شود

ليك آنِ تو نباشد ز آن كه روح‌

مزد ويران كردنستش آن فتوح‌

چون نكرد آن كار مزدش هست لا

لَيسَ لِلإنسانِ إلَّا مَا سَعَى‌

دست خايى بعد از آن تو كاى دريغ‌

اين چنين ماهى بُد اندر زير ميغ‌

من نكردم آن چه گفتند از بِهى‌

گنج رفت و خانه و دستم تهى‌

خانه اى اجرت گرفتى و كِرى‌

نيست ملك تو به بيعى يا شِرى‌

اين كِرِى را مدّت او تا اجل‌

تا در اين مدّت كنى در وى عمل‌

پاره دوزى مى‌كنى اندر دكان‌

زير اين دكّانِ تو مدفون دو كان‌

هست اين دكّان كرايى زود باش‌

تيشه بِستان و تَكَش را مى‌تراش‌

تا كه تيشه ناگهان بر كان نهى‌

از دكان و پاره دوزى وا رهى‌

پاره دوزى چيست؟ خورد آب و نان‌

مى‌زنى اين پاره بر دلق گران‌

هر زمان مى‌درّد اين دلق تنت‌

پاره بر وى مى‌زنى زين خوردنت‌

اى ز نسل پادشاه كاميار

با خود آ زين پاره دوزى ننگ دار

پاره اى بر كَن از اين قعر دكان‌

تا بر آرد سر به پيش تو دو كان‌

پيش از آن كين مهلتِ خانه كرى‌

آخر آيد تو نخورده زو بَرى‌

پس تو را بيرون كند صاحب دكان‌

وين دُكان را بر كند از روىِ كان‌

تو ز حسرت گاه بر سر مى‌زنى‌

گاه ريش خام خود بر مى‌كنى‌

كاى دريغا آن من بود اين دكان‌

كور بودم بر نخوردم زين مكان‌