قواعد کلی فلسفی در فلسفه اسلامی - ابراهيمي ديناني، غلام حسين - الصفحة ٢٨٠ - الطبيعة ما لم توف على النوع الاثم شرائط النوع الانقص
نخواهد رسيد. بنابراين، نوع انسان كه داراى نفس ناطقه است، كليۀ محسوسات را ادراك مىكند و در نتيجه مىتوان ادعا نمود كه جز كيفيات محسوسۀ نوزدهگانه، كيفيات محسوسۀ ديگرى وجود ندارد؛ زيرا اگر كيفيات محسوسۀ ديگرى جز كيفيات نوزدهگانه كه برشمرده شده موجود باشد، هرآينه نفس ناطقه آن را ادراك مىنمايد.
در اينجا اين نتيجه به دست مىآيد كه اگر كيفيات محسوسهاى جز آنچه برشمرده شد، موجود نيست، جسم ديگرى به گونۀ ديگر كه منشأ آن كيفيات قرار گيرد، نيز موجود نخواهد بود؛ و هنگامى كه اجسام ديگر به گونههاى ديگر موجود نباشند، عالمى ديگر جز آنچه محسوس است، وجود نخواهد داشت.
با توجه به آنچه گذشت، وحدت عالم ثابت مىشود و هنگامى كه وحدت عالم ثابت شود، وحدت إله عالم نيز ثابت مىگردد.
يادآورى اين نكته لازم است كه مفاد اين قاعده جز آنچه در باب قاعدۀ امكان اخس گذشت، چيز ديگرى نيست.