نهج الفصاحة - پاینده، ابوالقاسم - الصفحة ٨١٣ - مقدمۀ چاپ دوّم
فأكثروا ذكر اللّٰه،و اعملوا لما بعد الموت فإنّه من أصلح ما بينه و بين اللّٰه يكفه ما بينه و بين النّاس ذلك بأنّ اللّٰه يقضي على النّاس و لا يقضون عليه و يملك من النّاس و لا يملكون منه،اللّٰه أكبر و لا قوّة إلاّ باللّٰه العليّ العظيم [٤].
ستايش خاص خداست،ستايش او ميكنم و از او اعانت ميجويم و آمرزش ميخواهم و هدايت ميطلبم،بدو ايمان دارم و انكار او نميكنم و با هر كه انكار وى كند دشمنى ميكنم و شهادت ميدهم كه خدائى جز خداى يكتا نيست كه تنها و بىشريك است و شهادت ميدهم كه محمّد بنده و پيمبر اوست كه وى را با هدايت و نور و پند هنگام فترت پيمبران و كميابى علم و ضلالت مردم و پايان يافتن زمان و نزديكى رستاخيز و قرب اجل فرستاد هر كه اطاعت خدا و پيغمبر كند هدايت يافته و هر كه عصيان ايشان كند گمراه شده و تقصير كرده و بضلالى سخت افتاده، شما را بپرهيزكارى خدا سفارش ميكنم كه نكوترين اندرزى كه مسلمان بمسلمان دهد اينست كه وى را بكار آخرت ترغيب كند و بپرهيزكارى خدا فرمان دهد،از آنچه خدايتان بيم داده بترسيد كه اندرزى بهتر از اين نيست و تذكارى بهتر از اين نيست كه اين مايه پرهيز كسى است كه با بيم و ترس بدان عمل كند و ياورى نكو براى آن چيزهاست كه از كار آخرت ميخواهيد،هر كه روابط نهان و آشكار خويش با خدا بصلاح آرد و از آن جز رضاى خدا نخواهد براى وى در دنيا نام نيك خواهد بود و پس از مرگ آن دم كه انسان باعمال خويش نياز دارد،ذخيره خواهد بود و هر چه جز اين باشد دوست دارد كه ميان وى و آن فاصلهاى بسيار باشد.
خداوند شما را از خويش ميترساند كه خدا به بندگان خود مهربان است،قسم بآن كه گفتار خويش راست كرد و وعده خويش انجام داد كه خلاف در اين نيست كه خداى والا گويد:«گفتار نزد من تغيير نپذيرد و من ستمگر بندگان نيستم.»در كار حاضر و دور و نهان و عيان از خدا بترسيد كه هر كه از خدا بترسد گناهان وى را محو كند و پاداش او بزرگ دهد و هر كه از خدا بترسد كاميابى بزرگ يافته است،ترس خدا از دشمنى و عقوبت و خشم وى مصون ميدارد،ترس خدا چهره را سپيد و خدا را خشنود و مرتبت را بلند ميكند، بهرۀ خويش بر گيريد و در قبال خدا تقصير مكنيد،خدا كتاب خويش بشما تعليم داد و راه خويش بر شما روشن كرد تا كسانى را كه راستگويند معلوم دارد و دروغگويان را معلوم دارد پس چنان كه خدا با شما نكوئى كرده نكوئى كنيد و با دشمنان وى دشمنى كنيد،و در راه خدا چنان كه شايسته جهاد كردنست،جهاد كنيد كه او شما را برگزيد و مسلمانتان ناميد تا هر كه هلاك شد بدليل هلاك شود و هر كه حيات يافت بدليل حيات يابد كه نيروئى جز بتأييد خدا نيست،پس ياد خدا بسيار كنيد و براى پس از مرگ كار كنيد كه هر كه روابط خويش با خدا بصلاح آرد خدا مناسبات وى را با مردم كفايت كند كه خدا بر مردم قضا ميراند و مردم بر خدا قضا نميرانند او اختيار دار مردم است و مردم اختيار دار او نيستند،خدا بزرگ است و نيروئى جز بتأييد خداى والاى بزرگ نيست.
و پيش از جنگ احد اين خطبه را ادا فرمود و چنان كه مىبينيد بعضى فقرات تقطيع شده آن در مجموعه بتبعيت از متون حديث ضمن كلمات قصار آمده. .
...أيّها النّاس أوصيكم بما أوصاني به اللّٰه في كتابه من العمل بطاعته و التّناهي عن محارمه فإنّ جهاد العدوّ شديد شديد كريه قليل من يصبر عليه إلاّ من عزم على رشده
[٤] البداية و النهاية.