تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٥٨١ - مجموعهاى از انسانها كه در جستجوى يك هدف متشكلند با از بين رفتن فردى يا طبقهاى از آنها مجموعهء متشكل مختل گشته راه نابودى پيش خواهد گرفت

ذيل را خواهيم ديد :
١ - وجود گروهايى از انسان .
٢ - اين گروه ها داراى حقايق مشتركى هستند كه اشتراك در منافع و مضار آنها را توضيح مى دهد .
٣ - هر يك از اين گروه ها داراى مختصاتى است كه از نظر طبيعى يا قرار دادى بان گروه بستگى دارد .
٤ - حقايق مشترك مى تواند هدف مشتركى را براى آنها كشف يا ايجاد نمايد .
٥ - اين هدف مشترك قابل تحليل به هر يك يك از مختصات گروه هاى مفروض مى باشد .
قضيهء پنجم اين نتيجهء منطقى را در بر دارد كه هر يك از مختصات به عنوان يك واحد در سيستم مجموعى هدف دخالت ضرورى دارد .
٦ - براى اين كه شخص يا گروهى از انسانها به جهت داشتن حدود مشترك و مختصات مطلوب ، در يك مجموعه سيستماتيك براى وصول به يك هدف شركت داشته باشد بدون ترديد بايستى موقعيت طبيعى خود را كه مقتضى روشها و هدفهاى شخصى و مخصوص به خود مى باشد ، به سوى مجموعه سيستماتيك كه براى وصول به هدف معين متشكل شده است توجيه نموده و بتواند با قدر مشترك و مزيت اختصاصى در هدف مفروض تأثيرى داشته باشد . روى اين اصل قضيهء ديگرى داريم كه به قرار ذيل است :
٧ - هر انسان يا گروهى از انسانها هنگامى كه براى وصول به يك هدف خود را در يك مجموعه متشكل بسازد . اين انسان يا اين گروه حذفى كرده است و انتخابى . حذف موقعيت فردى خويش و انتخاب موقعيت تشكل با مجموعه .
٨ - ورود به حوزهء تشكل يك مجموعهء رو به هدف چنين نيست كه اعضاى آن مجموعه را از دستبرد تغييرات و عوامل اخلال كننده بر كنار ساخته به طور خشك و جامد آنها را به سوى هدفشان رهسپار بسازد . اين قضيهء هشتم نتيجه يا قضيهء ديگرى را در بر دارد كه به قرار ذيل است :