تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٢٦٣ - مسئلهء يازدهم - بحثى در تعريف گريه

اقسام گريه
١ - گريهء ترس و هراس
توضيح داديم ، شادمانى و نشاط به عنوان يك منشا شايسته و طبيعى خنده معرفى مى شود نه اين كه همهء خنده ها ناشى از آن بوده باشد ، به اضافه اين كه همان شادى و نشاط هم نوعى از هيجان روانى است كه با نظر به اختلاف انگيزه ها و ضعف و قوت روح و ساير كيفيتهاى گوناگون روانى بسيار مختلف مى باشد . همين مطلب در پديدهء گريه هم صدق مى كند ، يعنى غم و اندوه كه كشف از نوسان و هيجان منفى روح مى كند ، بايستى به عنوان منشأ طبيعى و شايستهء گريه تلقى شود ، نه اين كه همهء گريه ها ناشى از آن مى باشد . به علاوه همين غم و اندوه كه از هيجان منفى روح سرچشمه مى گيرد با نظر به اختلاف موجبات و ضعف و قدرت روح و ساير كيفيتهاى متنوع روانى بسيار گوناگون مى باشد .
بنا بر اين مى توان گفت : شايد به عدد افراد انسانى كه هر يك روان مخصوصى دارند ، خنده ها و گريه ها وجود دارد ، زيرا ، مى توان گفت : بعدد افراد انسانى شادىها و اندوه ها متنوع و مشخص بوده باشد . اگر چه مشتركات زيادى در همهء آنها وجود دارد .
براى تشخيص نسبى حقيقت گريه مجبوريم اقسام گريه را مورد مطالعه قرار بدهيم ، زيرا ، به نظر نمى رسد كه ما بتوانيم گريه را به عنوان يك پديدهء مخصوص روانى مورد بررسى قرار بدهيم ، چنان كه درك پديدهء خنده هم راهى جز اين ندارد .
اقسام گريه معمولًا انواعى از هيجانات منفى را به عنوان اقسام گريه مى شمارند و مسلم است كه همهء انواع گريه خيلى بيش از آن است كه در كتابهاى مربوط نوشته شده است . ما بعضى از اقسام گريه را با توضيحات مختصر در اينجا ياد آور مى شويم :
١ - گريهء ترس و هراس - اين نوع گريه غالباً در كودكان و اطفال ديده مى شود در حقيقت اين قسم گريه از طرف كودك اعلام روبه رو شدن او با عامل خطر است و چون كودك راه مبارزه با خطر را نمى داند ، لذا تنها وسيلهء او گريه است .
روبه رو گشتن با خطر حياتى كه در كودك با گريه و در بزرگ سالان اغلب با