تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٥٦٥ - تفسير ابيات

نفس ساخته‌اند .
اينان كه هزاران قرآن و اسامى مقدس را وسيلهء تقويت نفس حيوانى قرار داده‌اند چه اعتبارى به سوگند خويش خواهند گذاشت ؟ آن انسانى كه بدون سوگند پيمانها مى شكند ، يقين بدانيد كه اگر سوگند بخورد وضعش بدتر خواهد گشت ، زيرا ، هنگامى كه بخواهى به نفس وحشى درنده مهار بزنى نفس آشفته تر و وحشىتر مى گردد ، چونان اسيرى كه بخواهد به حاكم ما فوق خود زنجيرى بزند مسلم است كه حاكم نيرومند به زودى آن زنجير را پاره كرده و آن را بر سر خود اسير خواهد كوفت .
تو در بارهء اين اسيران هوى و هوس نفسانى از دلايل قرآنى كه مى گويد : « به پيمانها وفا كنيد و سوگندهاى خويش را مراعات نماييد » چشم بپوش . كسى كه دروغگويى او بر ما ثابت شود نبايد سوگند و پيمان او در نزد ما فروغ و ارزشى داشته باشد .
اگر مردم مى دانستند كه در موقع پيمان بستين چه كسى طرف پيمان آنها است يعنى اگر مى دانستند كه خدا است كه طرف يا شاهد و پيمان و سوگند آنها است موجوديت خود را در گرو همان پيمان و سوگند مى بستند .