تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤٨٢ - آيا هر احتياجى مى تواند منشأ اختراعات و اكتشافات بوده باشد ؟
غشايى كه سوزنى به آن متصل بود و استوانه اى در زير آن دوران مى كرد : كافى بود در مقابل غشاء مزبور حرف بزنند يا آواز بخوانند تا صوت به صورت شيارهاى مواجى بر روى استوانه ثبت شود .
اما اين موضوع كه اين اثر را ممكن است منعكس كرد و مى توان با حركت دادن سوزن در داخل شيارها اصوات ثبت شده را مجدداً به وجود آورد مسلماً چيز ديگرى بود . . . و حتى مى توان گفت : چنين فكرى فقط مى توانست در مغزى ايجاد شود كه تابع افكار زمان نبوده است .
اين فكر در سال ١٨٧٧ به خاطر فرانسوى ديگرى به نام شارل كروس ( ١٨٨٨ - ١٨٤٢ ) رسيد كه كروس در عين حال هم شاعر ، هم فكاهى نويس و هم دانشمند بود . وى در عين حال كه قصيده اى به نام هارانگ سور مى نوشت و مجموعهء اشعار خود را به نام صندوقچهء سانتال در مكتب پارناس انتشار مى داد - بر روى كاغذ ، عكاسى رنگين و مسافرت به سيارات ديگر و اختراع فونوگراف را به تصور در مى آورد . » [١] از اين جملات كاملًا روشن مى شود كه ترسيم و انتقال ذهنى اين مصحح چاپخانه در بارهء مسافرت به سيارات ديگر و اختراع فونوگراف روى احتياج مربوط نبوده است .
به اضافهء اين كه انسانها در هر دوره اى از دورانهاى تاريخ و در هر جامعه اى از جوامع داراى احتياجاتى بودهاند كه شايد به اندازهء يك صدم آنها را نمى توانستند از روى اختراعات و اكتشافات بر طرف كنند . اين مسئله را در بيانات ذيل دقت فرماييد :
آيا هر احتياجى مى تواند منشأ اختراعات و اكتشافات بوده باشد ؟
اين سؤال مى تواند به دو شكل مطرح شود :
الف - بگوييم كه : بشر به طور كلى حد اقل در عالم خيال و آرزو احتياجاتى را براى خود احساس مى كند و اين احساس ذهنى كه شايد خود او در حال تفكرات
[١] همان مأخذ ، ص ٤٨٣ . .