تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤١ - منتخباتى از كتاب رستاخيز &#١٧١ تولستوى &#١٨٧

محبت است . محبت خوراك نفوس است و آن چيزى كه محبت به او ظاهر مى شود كسى نمى تواند تكميلش نمايد مگر خدا . » [١] « انسان مرگ را نمى بيند و طعم درد را نمى چشد مگر وقتى كه نفس انسانى خود را بىقدر نمايد و او را نفس حيوانى بشناسد . » [٢] منتخباتى از كتاب رستاخيز « تولستوى » « و به اين ترتيب آن دخترك بىنوا بىآن كه از نهى وجدانى و قوانين عرفى اندك ملاحظه نمايد در اين دنياى سرتاسر جنايت و فساد قدم نهاد . همان زندگانى پر از ننگ كه صدها هزار زنان گمراه نه به رضاى نفس بلكه در تحت حمايت حكومت به تصور اين كه وسايل آسايش اهالى را فراهم مى نمايند در پيش گرفته‌اند همان زندگانى پر از بلا كه سرانجام نود درصد دختران معصوم را به امراض دردناك و ناتوانى و عاقبت مرگ پيش رس مبتلا مى سازد . » [٣] « سراسر اين تغييرات فاحش كه در افكار و اعمال او به ظهور رسيده ناشى از آن است كه از آن پيش همهء امور را با وجدان باطنى و ضمير مستقل خود قضاوت مى كرد ، ليكن حالا با ترازوى افكار ديگران مى سنجد . » [٤] « هر چند در آغاز نيليدوف در برابر اين آزمايش وجدانى و ابتلاى نفسانى مقاومتى مى كرد ليكن كشمكش باطنى و روحانى براى او بسيار دردناك مى آمد . آن چه را كه به حكم وجدان خويش پسنديده و نيكو مى دانست ديگران آن را ناپسند و مكروه مى شمردند و بر خلاف هر چه به نظر وى زشت و نادرست مى رسيد مورد تحسين و تمجيد همگنان مى گرديد . عاقبت ناگزير تسليم عقايد ديگران شد و اعتماد

[١] همان مأخذ ، ص ١٩٤ . .
[٢] همان مأخذ ، ص ١٠٧ . .
[٣] رستاخيز ، لئون تولستوى ، ترجمه آقاى على اصغر حكمت ، ص ٩٠ . .
[٤] همان مأخذ ، ص ٤٨ . .