تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ١٥٢ - آن روشنايى را كه چشم تو را خيره بسازد و بينايى تو را بربايد رها كن و نور ابدين را در جهان خود بيفروز

را از بين مى برد ، خداوند به همه چيز توانا است ) .
اين چند آيه از پر معنىترين آيات قرآن مجيد مى باشد ، خداوند در اين آيات كوتاه وضع روانى تبه كاران را چه از صنف كفار و چه از صنف منافقين به عالىترين بيان متذكر شده است .
مطالبى كه از آيات فوق استفاده مى شود به طور اختصار به قرار ذيل است :
١ - كسانى كه براى هوى و هوس چند روزهء دنيا رشد روحى را كه معلول هدايت پيامبران است از دست داده ، به جاى آن گمراهى و غوطه خوردن در ( خود طبيعى ) را انتخاب كرده‌اند ، در حقيقت سوداگرى بدى را انتخاب كرده‌اند ، تجارت آنان سودى نخواهد داشت . چرا ؟ زيرا - روح بس عزيز خود را از دست داده در مقابل لذت چند روزهء حيوانى را خريده‌اند .
٢ - آنان با رؤياهاى ساختهء خود با خيالاتى كه درون انسانى را به طور موقت روشن مى سازد . آتشى مى افروزند ، هنگامى كه روشنايى اين آتش پيرامون آنها را فرا گرفت ، خداوند اين روشنايى را از پيرامون آنها نابود مى سازد ، زيرا - روشنايى مزبور منبع و كانون اصيل ندارد ، رؤياى خوشايند را تجسيمات يا انديشه هاى واقعى باطل مى كند و از بين مى برد . باز همان تاريكىهاى متراكم و غليظ است كه آنها را در خود فرو مى برد .
٣ - كر و لال و كورانى هستند كه نمى شنوند و سخنى نمى گويند و چيزى را نمى بينند ، زيرا - فعاليت گسيخته ى حواس طبيعى بدون تعقل و انديشه و وجدان جز براى گذراندن يك زندگى ناخودآگاه وسيله اى بيش نيستند ، اما بالنسبه بحقايق و واقعيات مانند كر و لال و كوراند .
٤ - در ميان نمودهاى جهان هستى و افراد و گروههاى انسانها نشانه ها و علائم پر معنايى مانند باران ابرهاى متراكم در حال جريان و ريزش مى باشند از اين نشانه ها حقايق