شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٥٣٦ - مورى بر كاغذى مىرفت نبشتن قلم ديد قلم را ستودن گرفت مورى ديگر كه چشم تيز تر بود گفت ستايش انگشتان را كن كه آن هنر از ايشان مىبينم مورى ديگر كه از هر دو چشم روشن تر بود گفت من بازو را ستايم كه انگشتان فرع بازواند الى آخره

كواكب‌اند.» (كيمياى سعادت، ج ١، ص ٥٧) ورد: گل.

فُطِن: زيرك.

تقليب: گرداندن.

تمثيلى است از ميزان ادراك جويندگان حقيقت، كه بعضى ظاهر بين‌اند و پندارند، هر چه از راه حس يافتند حقيقت است و بعضى را علم بيشتر است به قياس‌هاى عقلانى متوسل مى‌شوند و سبب‌هايى را مى‌يابند و مسبب را نمى‌بينند. اما آنان كه به حق متصل‌اند وراى سبب‌ها مى‌نگرند و حق تعالى را مى‌يابند.

ب ٣٧٣٨- ٣٧٢٩ دُرِّ نطق: اضافه مشبَّه به بمشبّه.

درّ نطق سُفتن: كنايت از سخن گفتن.

هايل: ترسناك.

يا قلم را زهره باشد: اشارت است به قرآن كريم: وَ لَوْ أَنَّ ما فِي الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلامٌ وَ الْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ ما نَفِدَتْ كَلِماتُ اللَّهِ. (لقمان، ٢٧) حبر: دانشمند.

ثرى: ثَرَى، زمين.