تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣١ - آيا تكاليف دينى چيزى جز رسوم و اخلاق تابو نيست ؟

آيا تكاليف دينى چيزى جز رسوم و اخلاق تابو نيست ؟
در باره توضيح تابو مطالب زيادى گفته شده است ، حتى زيگموند فرويد كتابى به نام توتم و تابو نوشته است و فرويد پس از اظهار ناتوانى از تفسير كامل تابو اين مطلب را مى گويد .
« بنا بر اين موضوع تابو عبارت از يك رشته حدود و قيودى است كه اين اقوام بدون بدان گردن مى گذاشتند . آنان دلايل اين منع را نمى دانند و حتى در فكر جستجوى آن هم نيستند . به نهىها همچون امرى طبيعى گردن مى گذارند و معتقدند كه سر پيچى از آنها به خودى خود سختترين كيفرها را به دنبال خواهد آورد . . . اشخاص ، اماكن اشياء و حالات گذران كه داراى خاصيت اسرار آميز و يا منشا و سرچشمهء آنند ، تماما تابود به شمار مى آيند و به علاوه منع ناشى از اين خاصيت نيز تابو است و بالاخره به معناى دقيق كلمه هر چيزى كه در عين حال مقدس و برتر از كيفيت عادى و خطرناك پليد يا اسرار آميز باشد تابو شمرده مى شود . » [١] چنان كه از اظهارات توتم و تابو شناسان متخصص بر مى آيد اين است كه تابو عبارت بوده از يك عده عقايد و اعمالى كه كيفيتها و نمودهاى گوناگونى داشته است ، به طورى كه مى توان انگيزه هاى متنوعى را براى اعتقاد به آن ايده ها و اعمال در نظر گرفت . آن چه كه مسلم است و در همهء موارد ديده مى شود ، نوعى از تجاوز از نمودها و خواص طبيعى اشياء به پشت پردهء نمودها و خواص ظاهرى اشياء در اكثر تابوها وجود داشته است .
بنا بر اين انگيزهء اساسى گرايش به تابو يا از فعاليتهاى طبيعى روحى بوده است ، يا از بازيگرىهاى ابتدايى آن . اين مطلبى است كه خود فرويد به طور اجمال و به شكل كلى مى پذيرد ، او مى گويد :

[١] توتم و تابو ، فرويد ، ترجمه محمد على خنجى ، ص ٣٤ ، ٣٥ . .