تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ١٥٥ - آيه
توضيح
« دردا كه راز پنهان خواهد شد آشكارا »
« لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هذا فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ اَلْيَوْمَ حَدِيدٌ ٥٠ : ٢٢ . » [١] ( تو از اين وضع شگفت انگيز [ نمودار شدن واقعيات ] در غفلت غوطه ور بودى ، اكنون پرده را از مقابل ديده گانت برداشتيم ، چشمان تو امروز تيز بين است ) .
توضيح - آيهء فوق را جلال الدين بهنگام احتضار تفسير مى كند ، ولى با ملاحظهء آيات مربوطه مقصود از « اليوم » روز رستاخيز است كه وسايل درك و حواس انسانى محدوديت ناشى از قوانين طبيعت را از دست مى دهد و با خود واقعيات روبه رو مى گردد .
« كَلَّا لا تُطِعْه وَاُسْجُدْ وَاِقْتَرِبْ ٩٦ : ١٩ . » [٢] ( هرگز آن تكذيب كننده را پيروى مكن ، براى سجده پيشانى به خاك بساى و به خدا تقرب بجوى . )
((١٠٨)) هان كه بوياي دهانتان خالق است كى برد جان غير آن كاو صادق است
« دردا كه راز پنهان خواهد شد آشكارا » ما انسانها اين قدرت را داريم كه آشكارترين نمودهاى زندگى طبيعى و روانى خود را در زير پرده هاى ضخم خود طبيعى بپوشانيم ، حتى بالاتر از اين ما مى توانيم طبيعت اصلى خودمان را هم از خود و از ديگران مخفى بسازيم .
ناتوانى خود را عمدا بفراموشى بسپاريم ، روى توانايى خود پردهاى بكشيم ، كارهاى زشت و پليد خود را آن چنان از انظار پنهان كنيم كه گويى : فرشتهاى در كالبد انسان آفريده شدهايم . نيروى كلانى را كه براى اصلاح خود و جامعه در اختيار داريم با پرده هايى از كامجويىهاى موقت پنهان و ناديده بگيريم . آرى ، ما همهء اين
[١] سوره ق ، آيهء ٢٢ . .
[٢] سوره العلق ، آيهء ١٩ . .