تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ١٢٣ - تفسير ابيات
از اين مشاهدهء عينى نتيجهاى كه در ابيات جلال الدين ديده مى شود ، مانند يك حقيقت مسلم قابل پذيرش مى باشد ، آرى اين دنيا مانند شكم مادر بسيار محدود است ، در صورتى كه انسانى كه در اين دنيا زندگى مى كند از حيث عظمت قابل مقايسه با اين دنيا نيست .
تفسير ابيات اى ضياء الحق حسام الدين عزيز برخيز و بيا و دفترت را بياور ، تا دفتر سوم را آغاز كنيم . تا كنون دو دفتر در معارف الهى نوشتهايم ، آن كدام دو است كه در دنيا سوم را در دنبال نداشته باشد ، سنت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله هم سه نوع بود :
( قول و فعل و تقرير ) . [١] بيا ، گنجينهء اسرار را باز كنيم ، در اين راه كه گام خواهيم برداشت ، پوزش مياور ، اكنون كه نيروى سلوك الى الله در تو وجود دارد قدمى بر داريم و راه بيفتيم .
اين نيروى با عظمت را كه در نهاد خود مى بينى ، از رگها و حرارت طبيعى كه مولود كارگاه كالبد جسمانى است ، نمى باشد . اين قوت و توانايى از سر چشمهء خزاين الهى سرازير مى گردد .
فروغ الهى را كه در نهانگاه جانت احساس مى كنى ، مانند چراغ آفتاب جهان افروز نه از فتيله و پنبه است و نه از روغن توليد مى شود .
سقف گردون سياه رنگ قوامى دارد و دوامى ، اين ايستادن دايمى نه از طناب است و نه بستونى تكيه نموده است .
جبرئيل ، آن فرشتهء با عظمت ، اقتدار روحانى بس بزرگى دارد ، اما اين اقتدار معلول غذاهاى مطبخى نيست كه محصول مشتى مواد طبيعى بوده باشد . آن قوت روحانى
[١] روايتى در صحيح بخارى ، ج - ص ١٩ نقل شده است كه وقتى كه پيامبر اكرم سخنى مى فرمود ، براى اين كه مخاطب خوب بفهمد تا سه بار تكرار مى كرد . روايت ديگرى در مسند احمد بن حنبل ، ج ١ ، ص ٣٩٤ و در حلية الاوليا ، ج ٤ ، ص ٣٨٥ نقل شده است كه پيامبر اكرم از تكرار دعا و نيايش تا سه بار دل خوش مى گشت . .