تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٢١٦ - دعا تنها براى بر آورده شدن احتياجات نيست

آنان كه زمزمه هاى فوق ، لبان حياتشان را شاداب مى سازد ، نيايش را وسيلهء فرار از قانون علت و معلول و گريز از نظم و ترتيب نواميس جهان هستى قرار نمى دهند ، بدان جهت كه بخوبى دريافته‌اند كه خداوند بزرگ ، اين جهان با عظمت را براى كوشش و حركت و تلاش آفريده است ، خود را از اين هدف بزرگ كنار نمى كشند كه تا در گردابهاى جهل و اضطراب روحى غوطه ور شوند . آنان بخوبى دريافته‌اند كه ما آدميان مطابق مشيت الهى :

موجيم كه آرامش ما در عدم ماست ما زندهء آنيم كه آرام نگيريم
آنان دعا مى خوانند ، اما دعايشان سرمايهء اصلى خود را از آيهء :
« وَأَنْ لَيْسَ لِلإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى . وَأَنَّ سَعْيَه سَوْفَ يُرى ٥٣ : ٣٩ - ٤٠ . » [١] ( نيست براى انسان مگر كوشش و عمل او . به طور حتم نتيجهء سعى و عمل خود او ديده خواهد شد ) .
نيايش براى اين انسانهاى الهى سه هدف بزرگ دارد .
هدف يكم - اين كه خداوندا براى من كه تكامل مادى و معنوى را در اين زندگانى منظور كرده‌ام ، آگاهى عطا فرماى تا بتوانم علل محاسبه نشدهء رويدادها را كه از هر سو مرا احاطه كرده‌اند بحساب در آورم و هر چه بتوانم موانع را از پيش پايم بر دارم و مقتضيات را انجام بدهم و اگر توانايى به تشخيص مزبور نداشته باشم ، نعمت عظماى تسليم به مشيت را چراغ راه زندگانىام فرماى تا خلا و خللى در حيات محبوبم به وجود نيايد .
هدف دوم - نيرو گرفتن از ما وراى طبيعت و بهره بردارى از آن .
هدف سوم - در تماس نهادن بىنهايت كوچك با بىنهايت بزرگ است كه براى بشر هشيار ما فوق تمام آرمانها و ايده آلها است .
با اين تماس شگفت انگيز است كه جهان برون و درون ، ماده و معنى هماهنگ مى گردد .

[١] سوره النجم ، آيهء ٣٩ . .