تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤١٨ - متوجه باشيد كه اولياء الله جريانات درونى شما را مى دانند

زيرا همهء آنها واحدهايى هستند كه در هماهنگى دستگاه پيوسته دخالت مى ورزند . با اين كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله عقل كل بود ، از نظر خاصيت جهان زندگانى بايستى در موضوعات با افراد اجتماع خويش كه در عظمت هيچ گونه قابل مقايسه با او نبوده‌اند مشورت كند .


((٣٠٢٩)) هين نگه دار اى دل انديشه خو دل ز انديشهء بدى در پيش او
((٣٠٣٠)) داند و خر را همى راند خموش بر رخت خندد براى روى پوش
متوجه باشيد كه اولياء الله جريانات درونى شما را مى دانند تزكيهء نفس با رياضتهاى مناسب يك روشنايى بانسان مى دهد كه در نتيجهء آن مى تواند با حقايق جاريه در جهان هستى آشنايى پيدا كرده و در درون انسانها نفوذ نموده و راز آنها را بدون مقدمات منطقى درك كند . براى آنان رازهاى نهانى انسانهاى معمولى آن چنان روشن است كه رازهاى كودكان براى بزرگ سالان با هوش .
اين آگاهى گاهى به طور مستقيم به درون انسانى نفوذ مى كند ، چنان كه به طور فراوان مشاهده كرده‌ايم كه افرادى از درون انسانها خبر مى دهند بدون اين كه يك راه معمولى را در اين آگاهى در پيش گرفته باشند و گاهى به وسيلهء قيافه مخصوصاً با نظر به جريانات چشم حقايق زيادى را درك مى كنند .
البته قسم دوم تا حدودى طبيعىتر بوده و ممكن است اشخاصى بدون رياضت هم با دقت در وضع قيافه بتوانند شئون ثابت يا پديده هاى متغير مردم را بشناسند .
به هر حال شناسايى براى انسانها منحصر بحواس نبوده و نخواهد بود .