تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٩٣ - در صفت پير و مطاوعت كردن با او
آيه
روايت
((٢٩٥٤)) دشمن راه است خر مست علف اى بسا خر بنده كز وى شد تلف
((٢٩٥٥)) گر ندانى ره هر آن چه خر بخواست عكس آن را كن كه هست آن راه راست
((٢٩٥٦)) شاوِروهُنَّ پس آن گه خالفوا ان من لم يعصهن تالف
((٢٩٥٧)) با هوا و آرزو كم باش دوست چون يضلك عن سبيل الله اوست
((٢٩٥٨)) اين هوا را نشكند اندر جهان هيچ چيزى همچو سايهء همرهان
آيه « . . . فَاحْكُمْ بَيْنَ اَلنَّاسِ بِالْحَقِّ وَلا تَتَّبِعِ اَلْهَوى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ الله ٣٨ : ٢٦ . . . » (١) ( ميان مردم به حق حكم كن و از هوا پيروى مكن كه در نتيجه از راه خدا تو را گمراه مى سازد . ) روايت روايتى به پيغمبر صلى الله عليه و آله منسوب است كه فرمود : « شاوِروهُنَّ فخالفوهن » .
اين حكم در بارهء زنان نقل شده است و معناى آن اين است كه ( با آنها مشورت كنيد سپس مخالفت نماييد ) .
اين روايت را بايستى تفسير كرد ، اگر سند آن صحيح و معتبر باشد بدون تأويل قابل قبول نيست - زيرا مى بينيم كه مطابق منابع معتبر اسلامى زن در زندگانى شريك مرد است . همچنين آيات قرآنى هنگامى كه در بارهء ملاك و شخصيت انسانها صحبت مى كند گاهى صراحتاً زن و مرد را مساوى معرفى مى كند ، مانند آن آيه كه مى فرمايد :
« يا أَيُّهَا اَلنَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثى وَجَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَقَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ الله أَتْقاكُمْ » ٤٩ : ١٣ (٢)
(١) سوره ص ، آيهء ٢٦ ، در اين مضمون آيات زيادى وجود دارد و در سوره هاى مختلف اين مضمون وارد شده است ، مانند النازعات ، آيه ٤٠ - المائدة ، آيه ٧٧ - الانعام ، آيه ٥٦ - البقرة ، آيه ١٢٠ و ١٤٥ - الرعد ، آيه ٣٧ - المؤمنون ، آيه ٧١ - الانعام ، آيه ١١٩ . .
(٢) سوره الحجرات ، آيهء ٤ . .