تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٩٢ - آيا اگر رو به خدا برويد هر گونه وسايل مى تواند شما را به او برساند ؟

زيرا در درون مردان الهى جهانى از روحانيت گسترده مى شود كه خود زير بناى جهان هستى را نشان مى دهد ، آن زير بنا كه براى آن فنا و نابودى مفهومى ندارد .
لذا چون سطح عميق شخصيت ( روح ) انسانى از معرض حركت و كم و كيف و ساير خواص كون و فساد بر كنار مى گردد ، فنائى هم براى آن تصور نمى شود .
آيا اگر رو به خدا برويد هر گونه وسايل مى تواند شما را به او برساند ؟
اين يك بحث مهمى است كه آيا در مورد توجه و گرايش بخدا تمام كارها و حركات انسانى از هر مقوله كه بوده باشد مى تواند موجب رهسپار شدن انسان بسوى او بوده باشد ؟ اين مطلب احتياج به توضيح و تحليل بيشترى دارد كه ما ذيلًا آن را بيان مى كنيم : هيچ جاى ترديد نيست كه دستوراتى را كه خداوند متعال بوسيلهء پيشوايان خارجى يا بوسيلهء عقل و وجدان كه پيغمبران باطنى اند ، براى بشر صادر و ابلاغ فرموده است ، داراى مصالح يا وسيلهء دور كردن از مفاسد زندگانى مادى و معنوى مى باشد . اذكار و افعال ما در حالت نماز داراى مصالحى است كه نمى توان با غير آنها آن مصالح را بدست آورد . يا بنا بنظريهء بعضى از متكلمين و فقهاى اسلامى اين اوامر و نواهى مصلحتى در خود دارند كه بايستى مطابق آنها رفتار كرد ، اگر چه خود موضوعى كه مورد امر يا نهى قرار گرفته است مصلحتى نداشته باشد ، اما با اين حال براى حفظ قانون و تنظيم فعاليت روانى كه مبادا بجهت اشتباهات و تن پرورى باهمال و مسامحه كارى گرائيده ، در نتيجه خود تقرب الى الله از بين برود كارها و اذكار معينى را تحت دستور قرار داده ، تعدى از آنها را با وجود توانايى و اختيار مجاز نشمرده است .
البته مسلم است كه تمام اين قوانين و دستورات براى پيش برد زندگانى همه جانبهء انسانى بوده ، سود آنها بخود او عايد مى شود .
اكنون اين مسئله پيش مى آيد كه اگر تقرب بخداوند كه هدف تمام عبادات است با وسايلى امكان پذير بوده باشد كه آن وسايل از نظر قانون دينى مجاز شمرده نشده